Tư liệu về giáo dục
Đại học Hoa Sen phát hành mỗi tháng
Vũ Đức Vượng biên soạn
Bộ mới, số 10 tháng 08/2013

TRONG SỐ NÀY – IN THIS ISSUE


Nguyên Ngọc : Một bí ẩn tuyệt diệu của Tây Nguyên


Nhà văn, dịch giả Nguyên Ngọc về cuốn sách
Pötao, mỘt lý thuyẾt vỀ quyỀn lỰc
Ở ngưỜi Jörai Đông Dương

của Jacques Dournes
(NXB Tri Thức-2013)

 
LỜI DẪN CỦA NHÀ VĂN NGUYÊN NGỌC:
Tác phẩm tuyệt diệu
về một bí ẩn tuyệt diệu của Tây Nguyên

Trong xã hội Gia Rai, dân tộc đông nhất, cố kết chặt chẽ, có truyền thống văn hóa lâu đời nhất Tây Nguyên, có một nhân vật đặc biệt thu hút sự chú ý của nhiều nhà nghiên cứu và tất cả những ai quan tâm đến vùng đất và người này, suốt hằng trăm năm nay: "Vua Lửa". Đúng ra ở đây có đến ba vị "vua" như vậy: "Pötao Apui" "Vua Lửa", "Pötao Ia" "Vua Nước", "Pötao Angin" "Vua Gió". Hai Pötao sau này không còn, cho đến gần đây chỉ còn Pötao A Pui, Vua Lửa. Kỳ thực dịch Pötao là "Vua" là không đúng, hoặc ít ra không hoàn toàn đúng. (Người Pháp cũng dịch là "Roi", người Mỹ dịch là "King"…).

Vậy Pötao là gì? Đã có hàng trăm công trình nghiên cứu hoặc trực tiếp, tập trung, hoặc đề cập ở các mức độ khác nhau đến nhân vật độc đáo, "bí hiểm" và dễ gợi tò mò này, của các nhà thám hiểm, các nhà khảo sát, các nhà khoa học, các nhà cai trị, các nhà du hành, thậm chí các nhà tiểu thuyết (nhà văn Pháp Roland Dorgelès đã dành cả một tác phẩm đầy thêu dệt về Vưa Lửa)… Có thể nói gần suốt một thế kỷ, từ nhiều góc độ khác nhau, nhiều người đã cố tìm hiểu, cố giải thích Pötao, hệ thống Pötao, thiết chế Pötao trong xã hội Gia Rai, ý nghĩa của Pötao đối với người Gia Rai, và trong cả vùng Đông Dương xưa. Và chưa ai cắt nghĩa được tường tận… Cho đến khi tác phẩm "Pötao, một lý thuyết về quyền lực ở người Jörai Đông Dương" (Pötao, une théorie du pouvoir chez les Jörais indochinois) của Jacques Dournes ra đời. Là một nhà Tây Nguyên học hàng đầu, Jacques Dournes đã sống ở Tây Nguyên ròng rã 25 năm, và trong 25 năm ấy đã dành trọn 15 năm tập trung nghiên cứu về người Gia Rai và Pötao của người Gia Rai. Cho đến Jacques Dournes thì vấn đề Pötao Gia Rai mới được giải quyết một cách rốt ráo, sâu sắc, thực sự nghiêm túc, và cơ bản. Tác phẩm của ông trở thành một công trình kinh điển, không chỉ để cắt nghĩa Pötao, cũng không chỉ giúp ta hiểu một cách cơ bản người Gia Rai và xã hội Gia Rai, mà còn có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc tìm hiểu Tây Nguyên nói chung, trong tất cả chiều sâu lịch sử-văn hóa của nó, và từ đó hành động đúng trên vùng đất và người này, ở bất cứ lĩnh vực nào, trong bất cứ thời gian và hoàn cảnh nào.

Đúng ra cần hiểu vấn đề Pötao ở rất nhiều cấp độ khác nhau, và cuốn sách của Jacques Dournes đã thật sự đào sâu vào tất cả các cấp độ đó. Trong lời giới thiệu bản dịch ra tiếng Việt tác phẩm này, Andrew Hardy, trưởng đại diện Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp tại Hà Nội, người đã có dịp trực tiếp gặp và trò chuyện lâu với Dournes trước khi ông qua đời, nói rằng anh đã đọc cuốn sách này đến bốn lần, và mỗi lần lại "gỡ" thêm ra được một tầng ý nghĩa, - đương nhiên vẫn còn chưa thể hết. 

Pötao, hệ thống Pötao, là một thiết chế xã hội độc đáo, đặc sắc của người Gia Rai. Để bắt đầu tìm hiểu đôi chút về thiết chế này, hãy thử tiếp cận từ một góc độ, mà chính Dournes đã triển khai trong cuốn sách của ông, bắt đầu bằng cách nói đôi chút về chế độ mẫu hệ trong xã hội Gia Rai.

Dân ca Gia Rai có câu:
Ong jing grom,
Kau jing kömla.
(Anh làm sấm,
Em làm sét.)

Tình ca, đúng rồi. Nhưng chợt nghĩ lại: tình yêu, trai gái, sao lại có chuyện sấm với sét? Sấm là gì? Và sét là gì? Như ai cũng biết, sấm thì rất ồn ào, ầm ĩ, hung hăng, đe dọa, nhưng lại chẳng có ai bị sấm đánh chết bao giờ. Đánh chết người là sét. Sét mới đáng sợ, mới là sức mạnh quyết định, là thực chất…, nhưng cái thực chất ấy lại vô hình. Nó phái đại diện của nó là sấm ra biểu hiện trước thiên hạ. Câu dân ca trên diễn đạt chính xác quan hệ giữa người đàn ông và người đàn bà trong xã hội mẫu hệ Gia Rai. Trong xã hội này, toàn bộ quyền lực nằm trong tay người đàn bà. Bà là chủ tài sản, chủ đất đai, là người quyết định mọi việc trong gia đình, và cả trong xã hội. Con cái mang họ mẹ, sự truyền nối nòi giống chảy theo phía mẹ, chứ không phải phía cha… Nhưng người đàn bà lại không bao giờ ra mặt. Bà là nội tướng dấu mặt, là nữ vương "buông rèm chấp chính". Bà cử người đại diện của bà đứng ra thực thi quyền lực ấy, đấy là người đàn ông, nhưng là người đàn ông thuộc phía bà: người anh trai hay em trai của bà, hoặc người cậu, em hay anh trai của mẹ bà. Trong gia đình, tiếp khách, đối ngoại là người đàn ông, phát ngôn và ra tay thực thi mọi quyền hành cũng là ông. Người đàn bà luôn ngồi ở góc khuất nhất, bà đi cửa sau, cửa phụ, thường nép ở mép buồng, nhưng chính bà lại quyết định và chỉ huy tất cả… Rõ ràng ở đây người đàn ông là sấm, chỉ là sấm, là phát ngôn hữu danh vô thực của quyền lực thật là người đàn bà, sét, cả trong gia đình lẫn ngoài xã hội.

Đấy là ở cấp gia đình. Còn ở cấp làng?

Ở làng cũng có hai nhân vật: Khoa Buôn và Khoa Yang. "Khoa" có nghĩa là trưởng. "Buôn" là làng. "Yang" là thần, thiêng. Cả hai nhân vật này đều là "trưởng", nhưng là trưởng theo hai lối khác nhau. Khoa Buôn là trưởng làng đối với bên ngoài, người ngoài, trong quan hệ của làng với chính quyền bên trên, với các "đối tác" ngoại lai. Còn đối với bên trong, đối với dân làng kỳ thật ông không có thực quyền, ông chỉ là đại diện với bên ngoài cho một người có thực quyền, quyết định mọi việc hệ trọng nhất của đời sống cộng đồng, là Khoa Yang, người giữ mối quan hệ giữa con người trong làng với các lực lượng siêu nhiên (mà ở Tây Nguyên cũng tức là Tự nhiên, là Rừng). Ông chỉ là sấm, sấm của sét Khoa Yang. Khoa Yang nắm thực quyền nhưng không ra mặt, hệt như người đàn bà trong gia đình. Như vậy, ở cấp làng, Khoa Buôn đóng vai trò của người đàn ông, trong khi Khoa Yang giữ vai trò của người đàn bà.

Nguyên lý nữ nam, bên trong và bên ngoài, nội và ngoại là một nguyên lý cơ bản của đời sống Gia Rai. Đây là một đặc điểm hết sức quan trọng của xã hội Gia Rai cổ truyền, một xã hội được tổ chức thành hai mặt, luôn trưng ra với bên ngoài mặt đại diện hữu danh vô thực, mặt sấm, trong khi lại cất đi mặt sét, mặt thực chất của nó. Và, như ta đều có thể biết, nắm lấy cái sấm nghĩa là nắm lấy cái không có gì hết, nắm lấy cái hư, chứ không hề là cái thực. Người Gia Rai để cho người ngoài nắm lấy cái sấm của mình, và giữ kín cái sét!

Ở cấp gia đình và cấp làng là vậy. Còn ở cấp toàn xã hội thì sao?

Ở cấp toàn xã hội chính là nhân vật hết sức đặc biệt Pötao.

Sở dĩ có ba Pötao là xuất phát từ vũ trụ quan của người Gia Rai, theo đó vũ trụ được cấu tạo bằng ba yếu tố, hoặc vật chất trong vũ trụ tồn tại dưới ba trạng thái: Nước (Lỏng), Lửa (Nóng), và Gió (Khí). Khi ba yếu tố, hay ba trạng thái ấy ổn định, hài hòa, thì mọi sự đều tốt đẹp, dòng chảy của tự nhiên thông suốt, mưa thuận gió hòa, núi rừng và muôn vật yên ổn, con người thanh bình, hạnh phúc. Ba yếu tố cơ bản đó vừa là ba vừa là một, là ba trong một, là "tam vị nhất thể", có thể thể hiện thành ba mà cũng có thể đọng lại trong một, có đủ cả ba càng tốt, chỉ có một cũng không sao, trong một đã chứa cả ba. (Chính vì vậy khi "Vua Nước", "Vua Gió" không còn, thì đối với người Gia Rai cũng không có gì quan trọng lắm).

Trong truyền thuyết có một nhân vật cũng được gọi là Pötao, là tên lãnh chúa gian ác, và một nhân vật tên là Rit, một anh chàng mồ côi, nghèo hèn, sống ở bìa rừng, giữa làng và rừng (tức giữa Văn hóa và Tự nhiên), thậm chí thường trần truồng. Rit đã đánh đổ tên Pötao lãnh chúa gian ác, đoạt lấy sức mạnh của y, tự mình trở thành Pötao, nhưng không là Pötao lãnh chúa mà là Pötao của dân, Pötao thiêng. Các Pötao hiện nay chính là Pötao đó, là phản-Pötao huyền thoại. Như vậy, trong truyền thống Gia Rai có việc nhân vật đại diện cho nhân dân đứng lên lật đổ quyền lực của Vua, nhưng khác với các truyền thống thông thường, sau khi đoạt quyền, nhân vật ấy không lại trở thành Vua, thành lãnh chúa thống trị. Mà trở thành "người điều hòa".

Chức năng của Pötao là điều hòa các yếu tố, tự nhiên và xã hội (nên chú ý: đối với người Tây Nguyên, Tự nhiên và Xã hội luôn gắn bó làm một) để cho mọi sự được tốt đẹp, yên ấm. Đối với người Gia Rai, ông không hề là "Vua", ông được dân các làng bầu lên qua các Khoa Yang; ông thường là người nghèo nhất trong làng, không có bất cứ quyền hành hay lợi ích đặc biệt nào. Ông chính là Rit của truyền thuyết.  

Ông gìn giữ sự điều hòa bằng cách hằng năm vào đầu vụ sản xuất "tuần du" qua các làng và cúng cầu mưa, hoặc cúng cầu yên khi có thiên tai, dịch bệnh... Ông giữ mối quan hệ giữa Văn hóa, Tự nhiên và Siêu nhiên. Vua Lửa giữ một lưỡi gươm thiêng, tượng trưng cho quyền lực điều hòa thiêng liêng, được cất kín trong căn chòi trên một hòn núi bí mật, không ai được nhìn thấy nó, ngoài ông… Andrew Hardy nói: "Ông lắng nghe tiếng nói của người dân, và người dân nghe ông". "Sức mạnh" của Pötao nằm ở đấy. Còn Jacques Dournes thì nói rằng ông là đại diện của "dân đen" (le petit peuple). Người Gia Rai đã sáng tạo ra điều mà Dournes gọi là "một lý thuyết về quyền lực", độc đáo, đặc sắc, quyền lực của "dân đen" được thể hiện trong một thiết chế vừa thần quyền vừa thế quyền, đầy hiệu lực, không cần có nhà nước, không quân đội, cũng không cảnh sát, không cần có lãnh chúa…, ổn định bền vững qua lịch sử nghìn năm. Cũng có thể là một thiết chế quyền lực-phi quyền lực, quyền lực - phản quyền lực.

Song lại còn có mặt đặc sắc thứ hai: Khi người Việt dịch Pötao là Vua, người Pháp dịch là Roi, người Mỹ dịch là King, và đối xử với Pötao như là "Vua của người Gia Rai", thì người Gia Rai cũng không cãi lại, không phản đối. Họ sẵn sàng để cho triều đình Việt, nhà nước Pháp, quyền lực Mỹ cứ hiểu thế đi, chẳng sao cả. Thậm chí các Pötao cũng ứng xử lại với các thế lực bên ngoài ấy như mình chính là vua của người Gia Rai vậy. Triều đình Huế đã từng phong tước, ban các thứ vật phẩm tượng trưng cho Vua Lửa, Vua Nước, mà họ gọi là Hỏa Xá, Thủy Xá, và coi là  các "chư hầu". Các Pötao vui vẻ nhận. Lại còn định kỳ "triều cống" triều đình các lâm sản quý: ngà voi, sừng tê giác, mật và sáp ong… Người Pháp, người Mỹ cũng từng đối xử với các Pötao và được các Pötao đối xử lại hệt như vậy, không hơn không kém. Các thế lực bên ngoài ấy ngỡ như vậy là đã nắm, đã thần phục được người Gia Rai, dân tộc Gia Rai, cộng đồng Gia Rai. Người Gia Rai, qua các Pötao của mình, cứ để cho đám quyền lực kia hiểu vậy, thậm chí còn khuyến khích cách hiểu đó, và cười thầm, cười riễu, đối với họ chẳng sao cả. Còn họ, lặng lẽ, họ vẫn giữ nguyên nền độc lập riêng của mình, với thiết chế kỳ lạ, đặc sắc của mình, chỉ có họ hiểu, chỉ họ biết với nhau, một nền độc lập dựa trên sự hài hòa của tự nhiên và xã hội, lấy nền tảng văn hóa làm chính. Cũng có thể nói cách khác: đối với người Gia Rai, chính trị chính là văn hóa. Thiết chế Pötao chính là một thiết chế chính trị-văn hóa độc đáo, hiệu quả. Không phải ngẫu nhiên mà Gia Rai là dân tộc có tính độc lập và sức đề kháng dân tộc mạnh mẽ, sâu sắc nhất ở Tây Nguyên.

Như vậy, nếu ở cấp gia đình có người đàn bà thực quyền nhưng dấu mặt, là Sét, và người đàn ông vô quyền nhưng ra mặt, là Sấm; ở cấp làng có Khoa Yang thực quyền nhưng dấu mặt, là Sét, và Khoa Buôn lộ mặt, đại diện, nhưng hữu danh vô thực, là Sấm; thì ở cấp toàn xã hội hai nhân vật ấy được gộp trong chỉ một Pötao, ông vừa là Sét đối với bên trong, với cộng đồng, với Dân, là quyền lực thực của Dân được thiết chế một cách hết sức độc đáo; đồng thời đối với bên ngoài, với các thế lực ngoại lai, ông lại là Sấm, sắm vai trò Sấm, là "Vua" như "ai đó" kiêu căng và dại dột  muốn hiểu! Ông là cả hai, vừa là bên trong vừa là bên ngoài, vừa là nội vừa là ngoại, vừa là nữ vừa là nam. Người Gia Rai đã giữ nền độc lập bền vững của mình bằng cách để cho các thế lực hùng hổ (và mù quáng) bên ngoài nắm lấy mặt sấm của mình - nghĩa là nắm lấy cái không có gì hết ! Còn nền độc lập thực chất của họ thì vẫn là của họ, độc đáo, bền chặt, mềm dẽo, mà đinh ninh, không gì phá vỡ nổi. Vì nó là một nền độc lập - văn hóa.  

Có nhà dân tộc học bảo tôi rằng thật ra tất cả các dân tộc Tây Nguyên, ở các mức độ khác nhau, đều có những hình thức Pötao của mình. Ở Gia Rai, thiết chế đó chỉ đậm và rõ hơn cả.

Một lần nữa, bạn thấy không, Tây Nguyên tuyệt diệu, và bí ẩn khôn cùng!

Jacques Dournes mở đường cho ta đi vào miền bí ẩn tuyệt diệu ấy.

Nhà văn Nguyên Ngọc

TỚ & CẬU: CÓ THẬT LÀ “PHẢN CẢM” ?


- Trông cậu có vẻ đăm chiêu… Lại thắc mắc về PTT hay TPP đây? 

- Không đâu.  Cái tập đoàn PTT của nhà nước vẫn lỗ lên lỗ xuống

- Ừ, tớ đọc đâu đấy thấy cả hai cái vệ tinh Vinasat đều lỗ đến hàng trăm triệu đô la
Còn cái TPP tớ nghĩ cũng sẽ là một WTO nữa thôi.

- Nghĩa là lợi hay hại?

- Lợi bất cập hại.  Tám năm nay, cậu thấy trước mắt đấy: doanh nghiệp nước ngoài tung hoành trong sân nhà mình, trong khi doanh nghiệp mình không cạnh tranh nổi ở nước ngoài, và mình hầu hết chỉ xuất khẩu được hàng thô chứ ít hàng đã được chế biến. 

- Hay cậu bực mình vì câu chuyện bệnh viện Hoài Đức ngoài Hà Nội cẩu thả với kết quả thử nghiệm “ma” của hàng ngàn bệnh nhân?

- Cũng không phải nữa.  Dù chuyện ấy cũng bức xúc ngang với câu chuyện nhà thương nào đó bảo bố mẹ đem đứa bé sinh non về chôn cất trong khi nó vẫn còn sống.

- Ừ nhỉ.  Lại sắp đến Ngày Lương Y rồi đấy.  Không biết năm nay Bộ có còn tổ chức văn nghê, trao giải thưởng và dùng lại khẩu hiệu “lương y như từ mẫu” nữa không đây?

- Bỏ thế nào được.  Không có khen thưởng thì làm sao có thành tích

- Mà không có thành tích thì đâu còn là xã hội Việt Nam nữa nhỉ?

- Thật ra thì tớ bực mình về một chuyện đơn giản hơn nhiều: cách dùng chữ ngày càng cẩu thả

- Cậu nghĩ chuyện ấy đơn giản à?  Mấy đứa bạn tớ trong ngành giáo dục than ỉ than ôi về việc sinh viên bây giờ viết tiếng Việt loạn xạ lên cả

- Sinh viên là còn đỡ, còn hy vọng dậy chúng nó được.  Tớ khó chịu khi thấy công văn, báo chí cũng viết như là đang ngồi chém  gió ngoài vỉa hè ấy.

- Thế thì tớ với cậu hát cùng một bài đấy.  Gần năm nay rồi tớ vẫn bức xúc về một từ đám nhà báo cứ dùng bừa bãi..

- Chữ gì vậy?

- Hai chữ “phản cảm” khi tụi nó dùng trong trường hợp một nữ ca sĩ hay người mẫu nào ăn mặc sexy hơn thường

- Cậu cũng nhận thấy là “phản cảm” chỉ dùng cho phụ nữ thôi ư ?

- Cậu đã thấy đứa con trai nào bị lên án là ăn mặc  “phản cảm” chưa?

- Vậy cậu khó chịu vì “p.c.” kỳ thị các cô hay vì lý do nào khác?

- Cả hai chứ.  Lý do kỳ thị là đương nhiên.  Nhưng lý do chính là vì nó sai.

- Cậu cắt nghĩa cho

- “p.c.” là cùng gốc với “thiện cảm”, “ác cảm”, “đồng cảm”, “vô cảm”, “gợi cảm”  v.v.  chứ gì?  Tất cả các từ kia đều có tính chủ quan; một người có thể rất thiện cảm với một cô hàng cà phê nhưng người khác có thể vô cảm, và cả hai đều đúng, trong lối tư duy hay cảm nhận của họ.

- Nhưng “p.c.” thì dùng chỉ có một chiều; mọi người đều cho là phản cảm.  Có khi còn bị Cục Biểu diễn lôi ra phạt tiền nữa.

- Mà rõ ràng là không phải ai đi xem văn nghệ cũng thấy trang phục gợi cảm đều là phản cảm cả

- Ít nhất đa số đàn ông con trai các cậu cũng thích bỏ mẹ đi chứ! 

- Cậu nói tớ mới nhớ đến bài thơ của Nguyễn Khuyến mà cái ông đạo diễn Doãn Hoàng Giang mới phổ biến qua một bài báo

- Bài thơ gì?  Cậu còn nhớ không?

- Chính tớ cũng mới nghe lần đầu thôi; có lẽ sách giáo khoa không muốn học sinh biết về bài này.  Nhưng tớ đã học thuộc lòng:

Đầu Đường ngang có một chỗ lội
Có miếu ông Cuội cao vòi vọi,
Đàn bà đến đó vén quần lên,
Chỗ thời đến háng, chỗ đầu gối.
Ông Cuội ngồi trông mỉm miệng cười:
Cái gì trông trắng như con cúi.
Vội vàng khép nép đứng liền thưa:
Trót dại hở hang xin xá tội.
Ông rằng: Mày cũng chẳng tội gì,
Chỉ tội làm ông cứng con buội.
Muốn tốt mày về bảo làng mày:
Ra đây ông cho giống con cuội.
Cho nên làng ấy sinh ra người,
Sinh ra rặt những thằng nói dối

"Thơ văn Nguyễn Khuyến", Nxb. Văn học, 1971, tr. 145
- Vậy Hồ Xuân Hương còn nhanh hơn:  “Chúa dấu vua yêu một cái này.”
- Chí lý.


VÀI TIN TỨC TRONG THÁNG - SOME RELEVANT NEWS


  1. Thủ tướng chủ trì cuộc họp về đề án đổi mới giáo dục
    25/07/2013   -   Nguyễn Hoàng - Nhật Bắc
    Sáng 24/7, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chủ trì cuộc họp Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực nhiệm kỳ 2011 -2015. Dự cuộc họp có Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, Phó Chủ tịch Hội đồng; các thành viên Hội đồng...
    Cuộc họp tập trung thảo luận về 2 nội dung chính: Dự thảo Đề án “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”; Chương trình công tác giai đoạn 2013-2015 của Hội đồng.
  2. Cộng 2 điểm cho bà mẹ Việt Nam anh hùng thi đại học
    Thứ năm, 11/07/2013   
    (GDVN) -Bộ GD&ĐT vừa ban hành thông tư 24 sửa đổi, bổ sung đối tượng ưu tiên của Quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng hệ chính quy. Trong đó, bà mẹ Việt Nam anh hùng, người hoạt động cách mạng trước ngày 1/1/1945 nếu thi đại học sẽ được cộng 2 điểm.
    Trong nội dung Thông tư số 24/2013/TT-BGDĐT ngày 4/7/2013 về việc sửa đổi, bổ sung nhóm đối tượng hưởng chính sách ưu tiên trong tuyển sinh có bổ sung thêm các đối tượng mới.
  3. Mẹ VN anh hùng được cộng điểm thi ĐH và chuyện “chính sách máy lạnh”
    Thứ sáu, 12/07/2013   -   Pham Nguyen
    (GDVN) - Mẹ Việt Nam anh hùng được cộng điểm thi ĐH-CĐ. Đọc tin này, nhiều người ngửa cổ lên trời mà than: từ ngày có Quy chế đến nay, còn chẳng tìm được con của mẹ VNAH nào đi thi chứ nói gì đến mẹ! Người khác lại đùa: Chắc Bộ Học định viết là “Cháu nội, cháu ngoại của Mẹ Việt Nam anh hùng… nhưng cậu đánh máy lại quên, sót mất cụm từ đầu?
  4. Thứ trưởng Ga lý giải việc cộng điểm thi cho Mẹ Việt Nam anh hùng
    Thứ sáu 12/07/2013   -   Ngọc Quang
    (GDVN) - Thứ trưởng Bùi Văn Ga: "Thông tư này được ban hành trong bối cảnh chúng ta đang triển khai xây dựng xã hội học tập và học tập suốt đời. Qui chế tuyển sinh đại học, cao đẳng không giới hạn tuổi của thí sinh. Do đó mọi người dân có đủ điều kiện qui định và có nguyện vọng đều có thể dự thi (chính qui, liên thông, vừa làm vừa học...)".
  5. Vụ 'cấm phụ nữ không được mang thai': "Các bạn đã hiểu sai"
    Thứ năm, 11/07/2013   -   Hoàng Lực
    (GDVN) - Khẳng định với phóng viên báo Giáo dục Việt Nam xung quanh đề xuất “cấm” phụ nữ quá 33 tuổi không được mang thai, bà Tô Kim Hoa – Chi cục trưởng Chi cục Dân số Kế hoạch hóa Gia đình TP.HCM khẳng định: “Cơ quan báo chí đã hiểu sai”?
    Mới đây thông tin đăng tải trên một số tờ báo về việc Chi cục Dân số Kế hoạch hóa Gia đình TP.HCM đề xuất với UBND TP.HCM về quy định về độ tuổi của phụ nữ mang thai không được quá 33. Người hiếm muộn phải thụ tinh nhân tạo cũng chỉ mang số lượng thai tối đa là 2.
  6. Thành lập Đại học Phan Xi Păng
    25/07/2013   
    (Dân trí) - Thủ tướng Chính phủ vừa đồng ý chủ trương thành lập Trường Đại học Phan Xi Păng trên cơ sở sát nhập Trường Cao đẳng Sư phạm Lào Cai và Trường Cao đẳng Cộng đồng Lào Cai, trực thuộc UBND tỉnh Lào Cai, có trụ sở chính tại thành phố Lào Cai.
  7. Phúc khảo điểm thi tuyển sinh ĐH - CĐ 2013
    29/07/2013   
    Căn cứ Quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư số 03/2013/TT – BGDĐT ngày 20/2/2013 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư số 09/2013/TT-BGDĐT ngày 05/3/2013 và Thông tư số 24/2013/TT-BGDĐT ngày 29/6/2013 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 09/2013/TT-BGDĐT ngày 05/3/2013 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo,
    Hội đồng tuyển sinh đại học, cao đẳng Trường Đại học Hoa Sen thông báo về việc nhận đơn phúc khảo bài thi của thí sinh dự thi kỳ thi tuyển sinh đại học năm 2013 tại Trường Đại học Hoa Sen như sau:
    - Thời gian nhận đơn: từ ngày 29/7/2013 đến ngày 13/8/2013.
    Thí sinh nhận mẫu đơn tại phòng C003 (tầng trệt) hoặc download TẠI ĐÂY
    Giờ làm việc:
       • Thứ hai đến thứ sáu: Sáng từ 07g30 đến 11g30; Chiều từ 13g00 đến 16g30
       • Thứ bảy: làm việc buổi sáng từ 07g30 đến 10g00
    - Địa điểm nộp đơn: Phòng C003 (tầng trệt), Trường Đại học Hoa Sen, 93 Cao Thắng, Q.3, TP.HCM. Từ ngày 12/8/2013, thí sinh liên hệ tại số 8 Nguyễn Văn Tráng, Q.1, TP.HCM.
    - Lệ phí: 30.000 đồng/môn, thí sinh nộp tại phòng Kế toán – Tài chính (P. C005)
    - Thông báo kết quả: ngày 28/8/2013 tại website www.hoasen.edu.vn.
    Thí sinh lưu ý:
    - Trường không nhận đơn phúc khảo các môn năng khiếu (Vẽ trang trí màu, Hình họa mỹ thuật) và không nhận đơn phúc khảo qua đường bưu điện;
    - Hội đồng tuyển sinh trường Đại học Hoa Sen sẽ không giải quyết các trường hợp đăng ký phúc khảo sau thời hạn nhận đơn./.
    Thông báo chi tiết, vui lòng xem TẠI ĐÂY
    Xem thêm:
    Tuyển sinh ĐH –CĐ 2013: Đại học Hoa Sen công bố điểm thi
  8. Tighter copyright regulation amid economic woes
    Jul 21st, 2013   -   Technology | By BTimes
    As the economy continues to struggle in its downward trend, companies become even more serious about competition and copyright regulations seem to be tighter. This has been proven through a series of audits and inspections by agencies in charge against companies nationwide in the first two quarters of the year.
    Following the raids at a dozen of major firms in various provinces and cities in the country in recent months, the largest check was just launched by the inspectors of the Ministry of Culture-Sports-Tourism (MoCST) in cooperation with the Hi-tech Crime Police (C50 under the Ministry of Public Security) at SunWood Vina Co. Ltd. This is a Korean wholly-owned company, headquartered in southern Binh Duong province’s Bau Bang Industrial Park (IP), doing business in the provision and installation of specialised fireproof doors, doors for homes and interior design.
  9. E-Book Ruling Gives Amazon an Advantage
    A federal judge ruled on Wednesday that Apple had illegally conspired with five of the six biggest publishers to try to raise prices in the budding e-books market.
    The decision came two days after Barnes & Noble lost its chief executive and said it would not appoint another, signaling that the biggest chain of physical bookstores could be immediately broken up.

    Hội nghị, gặp gỡ - Conferences

  10. Thư kêu gọi - Diễn đàn Tuổi trẻ UNESCO lần thứ 8
    Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc (UNESCO) đang kêu gọi thanh niên nộp các dự án hành động để được hỗ trợ thực hiện.
    15 dự án, với các chủ đề về Tuổi trẻ và Xã hội, gồm: Đấu tranh dân quyền, Đối thoại, Phát triển Kỹ năng sẽ được chọn lựa để tài trợ sau Diễn đàn Tuổi trẻ UNESCO lần thứ 8.
    45 dự án với khoảng 400 thanh niên từ khắp nơi trên thế giới sẽ được chọn để tham gia diễn đàn, diễn ra từ 29 đến 31 tháng 10 năm 2013 tại Trụ sở của UNESCO, Paris Pháp.
    Đây là cơ hội, hai năm một lần, để các bạn trẻ xuất sắc cùng gặp nhau, trao đổi ý kiến, chia sẻ kinh nghiệm và trên hết, cùng nhau giải quyết những vấn đề chung của xã hội. Các bạn trẻ Hoa Sen, những người đang có khát khao thực hiện những dự án lớn cho công đồng, hãy nhanh tay đăng kí. Xem thông tin chi tiết về chương trình tại:
    http://www.unesco.org/new/en/media-services/single-view/news/unesco_launches_a_call_for_projects_driven_by_young_people/back/18256/

    15.07.2013 - Social and Human Sciences Sector
    UNESCO launches a call for projects driven by young people
    With this goal, the UNESCO’s call for projects launched this Monday 15 July 2013 is open to all young women and men who are members of a youth-led or youth-focused organization, project leaders or young entrepreneurs active in an established NGO. These young people are invited to submit their proposals for an innovative action project in their community, country or region, by filling in the submission form by 12 August 2013, the International Youth Day, midnight, Paris time.
    Contact: youth(at)unesco.org
    Related Links:
       • UNESCO: Acting with and for Youth
       • Youth Forum(s)
       • 8th UNESCO Youth Forum
       • UNESCO Youth Strategy 2014-2021
    - See more at: here
  11. Gặp gỡ Việt Nam 9: Nhiều nhà bác học thế giới đã có mặt tại Quy Nhơn
    29/07/2013   -   Hoàng Trọng
    Ngày 28.7, nhiều nhà khoa học quốc tế đã tới TP.Quy Nhơn (Bình Định) tham dự chuỗi sự kiện nằm trong chương trình “Gặp gỡ Việt Nam 9” do Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam của GS Trần Thanh Vân tổ chức.
  12. Điểm hẹn của khoa học quốc tế tại Bình Định
    28/07/2013   -   Trí Tín
    Trung tâm khoa học quốc tế và giáo dục liên ngành, điểm hẹn phát triển quan hệ hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm giữa các nhà khoa học quốc tế với giới nghiên cứu Việt Nam sắp được đưa vào hoạt động ở thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định.
    Học bổng – Opportunities
  13. Học bổng – Opportunities

  14. Diễn đàn Du học Úc 2013 – Tương lai không giới hạn
    31/07/2013   
    Năm 2012, diễn đàn du học Úc được tổ chức tại Hà Nội và thu hút rất nhiều sự quan tâm của quý phụ huynh và bạn học sinh, sinh viên Việt Nam. Tiếp nối thành công đó, năm 2013, Chương trình Hỗ trợ tổng thể du học Úc mở rộng chương trình đến 6 tỉnh thành tại Việt Nam, nhằm tạo cơ hội trao đổi tốt nhất cho quý phụ huynh và các bạn học sinh, sinh viên có mong muốn du học Úc.
    Để đăng ký tham gia diễn đàn du học Úc 2013, quý phụ huynh và các bạn học sinh, sinh viên đăng ký tại link: http://hotroduhocuc.com/dang-ky/?id=18
    Hoặc đặt chỗ trực tiếp qua Hotline Ms. Phương 093.652.8386/0987.32.32.42
  15. Diễn đàn du học Pháp 2013 lần thứ 8
    31/07/2013   -   P.V.
    (Dân trí) - CampusFrance Vietnam, văn phòng chính thức của Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam dành cho học sinh Việt Nam sang Pháp phối hợp với Hội sinh viên Việt Nam tại Pháp (UEVF) và Hội cựu du học sinh Việt Nam tại Pháp (UAFV) tổ chức Diễn đàn du học Pháp lần thứ 8.
  16. Học bổng 4.000 AUD cho học sinh Việt Nam
    30/07/2013   -   Ngọc Hà
    TTO - Đây là học bổng đặc biệt mà UTS: INSEARCH sẽ dành cho học sinh Việt Nam nhân kỷ niệm 40 năm quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Úc.
    Cơ hội này sẽ dành cho các bạn học sinh, sinh viên Việt Nam đăng ký các khóa học tại UTS: INSEARCH từ đây đến hết năm 2013 và việc nhập học sẽ bắt đầu trong vòng 12 tháng kể từ ngày nhận được học bổng.
  17. Tiền của dân, đừng đùa !
    30/07/2013   -   Thanh Thảo
    Đà Nẵng bỏ tiền ngân sách thành phố ra thực hiện đề án đào tạo nhân tài (gọi là Đề án 922), với chi phí từ 600 - 800 triệu đồng/năm/người cho 299 học viên đã và đang du học ở nước ngoài, nhằm mục đích phục vụ lâu dài và hiệu quả cho thành phố.
    Trong khi chưa thể tổng kết hiệu quả cụ thể của đề án này, thì đã có những học viên sau khi hưởng “tiền đóng thuế” của dân đi du học, đã bất ngờ tự ý bỏ ngang hợp đồng với thành phố, tìm “lối rẽ” vì mục đích phục vụ cá nhân mình, chứ không phải phục vụ cho thành phố.
  18. Vĩnh biệt - In Memoriam

  19. Douglas C. Engelbart, 1925-2013
    Computer Visionary Who Invented the Mouse
    July 3, 2013   -   By JOHN MARKOFF
    In a single stroke he had what might be safely called a complete vision of the information age.
    The epiphany spoke to him of technology’s potential to expand human intelligence, and from it he spun out a career that indeed had lasting impact. It led to a host of inventions that became the basis for the Internet and the modern personal computer.
    Dr. Engelbart died on Tuesday at 88 at his home in Atherton, Calif. His wife, Karen O’Leary Engelbart, said the cause was kidney failure.
  20. Virginia Johnson, Widely Published Collaborator in Sex Research, Dies at 88
    July 25, 2013   -   MARGALIT FOX
    Virginia E. Johnson, a writer, researcher and sex therapist who with her longtime collaborator, William H. Masters, helped make the frank discussion of sex in postwar America possible if not downright acceptable, died on Wednesday in St. Louis. She was 88.
  21. Người phụ nữ đầu tiên nghiên cứu về tình dục
    31/07/2013   -   Phương Trang
    Virginia Johnson, nhà tâm lý và tình dục học người Mỹ, đã giúp công chúng, đặc biệt là phụ nữ, phá vỡ những bức tường cấm kỵ và thiếu hiểu biết khi đề cập đến các vấn đề xung quanh hành vi tình dục của con người.
  22. Helen Thomas | 1920-2013
    50 Years of Tough Questions and ‘Thank You, Mr. President’
    July 20, 2013   -   DAVID STOUT
    WASHINGTON — Helen Thomas, whose keen curiosity, unquenchable drive and celebrated constancy made her a trailblazing White House correspondent in a press corps dominated by men and who was later regarded as the dean of the White House briefing room, died on Saturday at her home in Washington. She was 92.

NGHIÊN CỨU & TƯ LIỆU - DATA & RESEARCHES


  1. Phát hiện bức thư cổ về mối bang giao Việt Nam - Nhật Bản
    05/07/2013   -   Hoàng Sơn
    (TNO) Ngày 5.7, ông Tống Quốc Hưng, Phó trưởng phòng Văn hóa thông tin TP.Hội An (Quảng Nam), cho biết Bảo tàng quốc gia Kyushu (TP.Saifu, tỉnh Fukuoka, Nhật Bản) vừa mới công bố phát hiện về bức thư cổ của Việt Nam gửi đến Nhật Bản. Theo đó, bức thư được viết vào năm Quang Hưng thứ 14 (tức vào năm 1591) dưới thời vua Lê Thế Tông của Việt Nam.
  2. Why Men Need Women
    20/07/2013   -   By ADAM GRANT
    WHAT makes some men miserly and others generous? What motivated Bill Gates, for example, to make more than $28 billion in philanthropic gifts while many of his billionaire peers kept relatively tightfisted control over their personal fortunes?
    New evidence reveals a surprising answer. The mere presence of female family members — even infants — can be enough to nudge men in the generous direction.
  3. Não phụ nữ phản ứng với 'hài hước' mạnh hơn nam giới
    28/07/2013   -   Khang Huy
    (TNO) Một cuộc nghiên cứu ở Mỹ cho thấy phụ nữ được "trang bị về di truyền" để đánh giá cao những đàn ông có thể làm cho họ cười, theo báo Daily Mail.
    Cuộc nghiên cứu của chuyên gia thuộc Trường Y Đại học Stanford ở California bao gồm chụp ảnh não của một nhóm đối tượng là những bé trai và bé gái tuổi từ 6-13 khi chúng xem phim hài, bao gồm những cảnh mô tả người ngã lộn nhào và các màn diễn trò của động vật.
  4. Mỗi ngày, 70 trẻ sơ sinh tử vong
    28/07/2013   -   Ngọc Dung
    Với 1,5 triệu trẻ được sinh ra hằng năm ở nước ta, có khoảng 27.000 trẻ bị tử vong vì nhiều nguyên nhân khác nhau
    Theo ước tính của Bộ Y tế, tỉ lệ tử vong sơ sinh ở Việt Nam chiếm khoảng 18/1.000 số trẻ sinh ra. Với khoảng 1,5 triệu trẻ em được sinh ra hằng năm thì mỗi năm ở Việt Nam có khoảng 27.000 trẻ sơ sinh tử vong và mỗi ngày có trên 70 trẻ sơ sinh tử vong. Theo các thống kê hằng năm, tử vong sơ sinh chiếm tới 1/3 tổng số tử vong chung. Tỉ lệ này cũng cao hơn ở các khu vực miền núi, vùng sâu, hẻo lánh, nông thôn…
  5. Survey in China Shows a Wide Gap in Income
    July 19, 2013   -   EDWARD WONG
    BEIJING — Results of a wide-ranging survey of Chinese family wealth and living habits released this week by Peking University show a wide gap in income between the nation’s top earners and those at the bottom, and a vast difference between earners in top-tier coastal cities and those in interior provinces.
    The survey found that in 2012, the households in the top 5 percent income bracket earned 23 percent of China’s total household income. The households in the lowest 5 percent accounted for just 0.1 percent of total income.
    Average annual income for a family in 2012 was 13,000 renminbi, or about $2,100. When broken down by geography, the survey results showed that the average amount in Shanghai, a huge coastal city, was just over 29,000 renminbi, or $4,700, while the average in Gansu Province, far from the coast in northwest China, was 11,400 renminbi, or just under $2,000. Average family income in urban areas was about $2,600, while it was $1,600 in rural areas.
  6. Lễ hiến tế trẻ em của người Inca
    31/07/2013   -   Lê Hùng
    Ba xác ướp gồm Llullaillaco Maiden 13 tuổi, cậu bé Llullaillaco Boy và cô gái Lightning Girl từ 4 đến 5 tuổi. Các xác ướp được chôn vùi trong ngôi đền cao gần 7.000 m, gần đỉnh núi Volcán Llullaillaco, Argentina
  7. Prehistoric Civilization Along China's Silk Road Discovered
    26/07/2013   -   The Huffington Post | By Elliott Snyder
    Archaeologists have unearthed evidence of a prehistoric civilization along the Silk Road in the Gansu province of northwestern China.
    According to China's state-run Xinhua news agency, the discovered settlement dates back between 3,600 and 4,100 years ago. Among the findings are ancient coins, tools, crops, and a copper-smelting mill.
  8. Điểm sách - Book reviews

  9. Nguyễn Nhật Ánh ra mắt "Ngồi khóc trên cây"
    25/06/2013   -   Thiên Hương, Ảnh: Độc Lập
    (TNO) - Ngồi khóc trên cây là câu chuyện nói về những cảm xúc trong trẻo của tình yêu tuổi mới lớn, kể về cô bé Rùa sống ở một ngôi làng thơ mộng. Phía sau cuộc sống của bé Rùa là cả một câu chuyện kỳ bí về cha cô, về những người thợ săn, về những con thú hoang trong khu rừng ở làng cô..
  10. Mùa hè của con trẻ - Kỳ 2: Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh: “Đừng để các em đánh mất tuổi thơ !”
    06/07/2013   -   Lê Minh Quốc
    Chuyên đề “Mùa hè của con trẻ” mở ra trong tuần qua xoay quanh câu hỏi trẻ nên học hay nên chơi trong dịp hè đã nhận được rất nhiều sự chia sẻ của độc giả. Cuộc trao đổi của chúng tôi với Nguyễn Nhật Ánh - nhà văn chuyên viết cho tuổi mới lớn - góp thêm một góc nhìn thú vị về vấn đề này.
  11. Transnationalizing Viet Nam
    Community, Culture, and Politics in the Diaspora
    Kieu-Linh Caroline Valverde - caroline valverde cvalverde@ucdavis.edu
    Vietnamese diasporic relations affect—and are directly affected by—events in Viet Nam. In Transnationalizing Viet Nam, Kieu-Linh Caroline Valverde explores these connections, providing a nuanced understanding of this globalized community. Valverde draws on 250 interviews and almost two decades of research to show the complex relationship between Vietnamese in the diaspora and those back at the homeland.
    Read an excerpt from Chapter 1 (pdf).
    Amazon | Barnes & Noble | Temple University Press
    For a complete list of related books, browse our Asian American Studies list.
    Temple University Press | TASB | 1852 N. 10th St. | Philadelphia, PA 19122
  12. Dreaming of Money in Ho Chi Minh City
    Allison J. Truitt (UWP)
    University of Washington Press
    Critical Dialogues in Southeast Asian Studies
    224 pp., 20 illus., notes, bibliog., index, 6 x 9 in.
    $30.00, ISBN 978-0-295-99274-7
    Drawing on interviews with shopkeepers, bankers, vendors, and foreign investors, Allison Truitt explores the function of money in everyday life. From counterfeit currencies to streetside lotteries, from gold shops to crowded temples, she relates money's restructuring to performances of identity. By locating money in domains often relegated to the margins of the economy—households, religion, and gender—she demonstrates how money is shaping ordinary people's sense of belonging and citizenship in Vietnam.
    Allison J. Truitt is assistant professor of anthropology at Tulane University.
  13. ‘Act of Killing’ Re-enacts Indonesian Massacres
    July 18, 2013   -  By  A. O. SCOTT
    Films about historical atrocities, whether documentaries or not, usually embrace the perspective of victims, survivors or resisters. The dead cry out for commemoration, and the living need to be provided with consoling stories of courage and resilience. Viewers generally prefer to identify with the innocent, the lucky and the brave, rather than with the monstrous but no less human perpetrators of crimes against humanity.
    Perhaps the most startling thing about the killers in “The Act of Killing” is that they seem to have no interest in denying, excusing or minimizing their crimes. On the contrary, they are candid, even boastful about what they have done, and eager to share their recollections of torture and murder. “Never forget” is traditionally the slogan of victims fending off revisionism, indifference and the passage of time, but in this case the killers themselves seem most interested in keeping the memory alive.

Ý KIẾN & NHẬN XÉT - OPINIONS


  1. Phụ nữ đẹp có quyền... hớ hênh
    10/07/2013   -   Hoàng Hường
    Tôi thích ra đường ngày nào cũng nhìn thấy những Thị Màu, những Hồ Xuân Hương... Họ là những phụ nữ mạnh mẽ, dám yêu, dám sống, dám thể hiện yếu tố cá nhân' - NSND Doãn Hoàng Giang nói.
  2. Những mục tiêu không tưởng
    29/07/2013   -   Đồng Nhân
    Giáo sư Viện Nghiên cứu kinh tế Nhật Bản Kenichi Ohno, người có gần 20 năm tham gia tư vấn chính sách cho VN, từng nói đại ý rằng quy trình hoạch định chính sách của VN kỳ lạ, có một không hai. Ông giải thích về nhận định này như sau: VN có quá nhiều chiến lược ngành.
    Mỗi chiến lược chỉ do vài người làm, trong thời gian ngắn, với chất lượng không cao. Chính phủ lựa chọn ưu tiên và quyết định kế hoạch. Cán bộ nhà nước phải xây dựng quá nhiều kế hoạch, chiến lược với nguồn lực hạn chế cả về tài chính và nhân lực. Trong khi đó, ở các nước, chẳng hạn như Thái Lan, chính phủ không đưa ra chiến lược ngành nào cả. Đại diện doanh nghiệp là người đưa ra chiến lược, và chính phủ chỉ có nhiệm vụ nhận và chấp thuận những kiến nghị đó.
  3. Chọn trường cho mình hay cho cha mẹ?
    19/07/2013   
    TT - Bạn đọc An Chi gửi đến Tuổi Trẻ một lá thư. Trong thư bạn tâm sự dù đã học hết năm nhất Đại học Ngoại thương, nhưng bạn vẫn trăn trở với con đường đang chọn
  4. The Second Great Depression
    Why the Economic Crisis Is Worse Than You Think
    July/August 2013    -   By J. Bradford DeLong
    The U.S. economy has enjoyed a recovery only in the sense that conditions have not gotten worse. Blinder notes that the unemployment rate jumped to ten percent at the height of the crisis and is now hovering around eight percent, nearly halfway back to economic health. But this assessment is misleading. In the middle of the last decade, the percentage of American adults who were employed was roughly 63 percent. That figure dropped to about 59 percent in 2009. It remains there today. From the perspective of employment, the U.S. economy is not recovering but flatlining.
  5. Op-Ed Contributor
    The Charitable-Industrial Complex
    July 26, 2013   -   PETER BUFFETT
    Early on in our philanthropic journey, my wife and I became aware of something I started to call Philanthropic Colonialism. I noticed that a donor had the urge to “save the day” in some fashion. People (including me) who had very little knowledge of a particular place would think that they could solve a local problem. Whether it involved farming methods, education practices, job training or business development, over and over I would hear people discuss transplanting what worked in one setting directly into another with little regard for culture, geography or societal norms.
  6. Arianna Huffington: 'The third revolution is to change the world that men have designed'
    29 Jul 2013   -  By  Lucy Broadbent
    The current model of success, in which we drive ourselves into the ground, and in which working to the point of exhaustion and burnout is a badge of honour, was created by men,’ says Huffington in her thick Greek accent.
    'It’s a model of success that’s not working for women, and it’s not working for men, either. Our workplaces are fuelled by sleep deprivation.’
    Huffington’s crusade on the subject brings her to London on Tuesday, where she will host a conference entitled 'The Third Metric: Redefining Success Beyond Money and Power’
  7. How Intellectual Property Reinforces Inequality
    The Great Divide July 14, 2013,    -   By JOSEPH E. STIGLITZ
    At first glance, the case, Association for Molecular Pathology v. Myriad Genetics, might seem like scientific arcana: the court ruled, unanimously, that human genes cannot be patented, though synthetic DNA, created in the laboratory, can be. But the real stakes were much higher, and the issues much more fundamental, than is commonly understood. The case was a battle between those who would privatize good health, making it a privilege to be enjoyed in proportion to wealth, and those who see it as a right for all — and a central component of a fair society and well-functioning economy. Even more deeply, it was about the way inequality is shaping our politics, legal institutions and the health of our population.

TRÀ DƯ TỬU HẬU -- OTHER TOPICS


    Đào tạo, học thuật -- Academic matters

  1. Sĩ tử đổ xô đến Văn Miếu khấn vái cầu may
    02/07/2013   
    TTO - Những ngày này đoạn đường trước cổng vào Văn Miếu và phố Quốc Tử Giám, Hà Nội rơi vào tình trạng tắc nghẽn nghiêm trọng do lượng sĩ tử đổ về Văn Miếu cầu may quá đông.
    Cổng Văn Miếu cũng chật cứng người ra vào. Nhiều người dậy từ sớm đưa con đến Văn Miếu xin chữ và sờ đầu rùa để cầu may.
  2. Thí sinh ồ ạt đến Văn Miếu cầu may
    02/07/2013   -   Nguyen Tuan
    (TNO) Còn hai ngày nữa mới đến ngày thi đại học năm 2013 nhưng sáng nay (2.7), hàng ngàn thí sinh cùng người thân đã đổ về Văn Miếu-Quốc Tử Giám cầu may, gây nên tình trạng quá tải cục bộ ở khu di tích này.
    Trao đổi với Thanh Niên Online, bà Nguyễn Thị Luận, Phó giám đốc Trung tâm hoạt động Văn hóa-Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám cho biết: Lượng khách tham quan tăng đột biến, ước khoảng có 2 vạn lượt khách trong sáng nay, chủ yếu là các thí sinh đến cầu may. Dự kiến trong ngày mai, lượng người đổ về Văn Miếu sẽ đông hơn.
  3. Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân: Cần đưa NCKH vào trường THPT chuyên
    21/07/2013   -   Đăng Lương
    (Dân trí) - Tại buổi làm việc với tỉnh Lâm Đồng ngày 20/7, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã đề nghị tỉnh Lâm Đồng đưa nghiên cứu khoa học vào trường THPT chuyên của tỉnh.
  4. Đề án ngoại ngữ quốc gia 2020: khi “mạnh ai nấy bơi”
    08/07/2013   -   Du Long
    TTCT - Để giúp học sinh nói được tiếng Anh và tiến tới học các môn tự nhiên bằng tiếng Anh, từ nay đến năm 2020, Long An chi 437 tỉ đồng. Kon Tum cách đây hơn một năm cũng tuyên bố chi 135 tỉ đồng. Còn Đà Nẵng thì dành 140 tỉ đồng.
    Trong tình hình thực hiện Đề án ngoại ngữ quốc gia 2020 trên cả nước vẫn còn đang chập chững, phía sau những con số này là gì?
  5. Cơ hội lấy bằng kỹ sư quốc tế cùng Đại học Bách Khoa TP.HCM
    31/07/2013   -   Thông tin dịch vụ
    Cơ hội theo học các chương trình đại học chất lượng cao, liên kết giữa Trường đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP.HCM và các đại học lớn của Úc, Mỹ, Nhật, với rất nhiều chuyên ngành đa dạng như: Công nghệ thông tin, Kỹ sư phần mềm, Công nghệ Hóa, Hóa Dược, Dầu Khí, Quản Trị Kinh Doanh, Xây dựng, Điện- Điện Tử.
    Đại học Bách khoa TP.HCM sẽ xét tuyển ngay các thí sinh có điểm thi ĐH 2013 (bất kỳ trường nào) khối A, A1, B, D từ 15 trở lên và muốn học một trong các chuyên ngành bên dưới.
  6. ĐH công lập Việt - Pháp (USTH): đào tạo Cử nhân trong 3 năm
    24/07/2013   
    Năm học 2013-2014, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (hay còn được biết đến là trường Đại học Việt - Pháp, USTH) tuyển sinh trong nước và quốc tế 300 chỉ tiêu hệ Cử nhân cho cả 6 chuyên ngành đào tạo. Hạn nộp hồ sơ đợt 3 đến hết ngày 31/8/2013.
  7. Đại học Duy Tân đào tạo tiến sĩ khoa học máy tính
    23/07/2013   -   Thông tin dịch vụ
    19 năm đào tạo ngành Công nghệ thông tin bậc Đại học và gần 4 năm đào tạo bậc thạc sĩ ngành khoa học máy tính song hành với nhiều năm liên kết hợp tác đào tạo và huấn luyện với ĐH Carnegie Mellon (CMU) - 1 trong 4 đại học hàng đầu về công nghệ thông tin ở Mỹ là cơ sở vững chắc để ngày 05.07.2013, Đại học (ĐH) Duy Tân chính thức được Bộ Giáo dục & Đào tạo cấp phép đào tạo tiến sĩ ngành Khoa học máy tính theo quyết định số 2472/QĐ-BGDĐT.
  8. Hơn 300 SV Úc sang VN học tập theo hình thức trải nghiệm
    18/07/2013   -   Ngọc Hà
    TTO - Kể từ tháng 7-2013, hơn 300 sinh viên Úc sẽ sang Việt Nam học tập và lấy tín chỉ (trong khuôn khổ các chương trình đào tạo tại Úc) thông qua các trải nghiệm bao gồm thực nghiệm lâm sàng, nghiên cứu ngắn hạn và trao đổi học phần.
    Thông tin này vừa được Cục Đào tạo với nước ngoài - Bộ GD-ĐT công bố.
  9. Việt Nam giành huy chương Vàng Olympic Hóa học quốc tế
    24/07/2013   -   Nguyễn Hùng
    (Dân trí) - Thông tin từ Cục khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục (Bộ GD-ĐT) cho biết, cả 4 học sinh tham dự kì thi Olympic Hóa học quốc tế đều giành huy chương. Trong đó có 1 huy chương Vàng và 3 huy chương Bạc.
  10. Học sinh Việt giành hai huy chương vàng Olympic Vật lý
    15/07/2013   -   Vĩnh Hà
    TTO - Theo Bộ GD-ĐT, đoàn học sinh dự thi Olympic Vật lý quốc tế năm 2013 đạt kết quả khả quan với 5/5 em đoạt giải, trong đó có 2 huy chương vàng, 1 huy chương bạc, 2 huy chương đồng.
  11. Việt Nam phát triển bộ thu hệ thống định vị Bắc Đẩu
    29/07/2013   -   Trang Nguyên
    Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội phát triển thành công bộ thu hoạt động với Hệ thống định vị Bắc Đẩu của Trung Quốc.
  12. Chọn một con đường khác không phải đại học trong nước?
    24/07/2013   
    Đỗ đại học - đó không chỉ là khát khao, niềm tự hào của bản thân thí sinh mà còn của gia đình, dòng tộc. Tuy nhiên, đại học trong nước không phải là cánh cửa duy nhất dẫn tới thành công…
  13. Câu chuyện bình đẳng công - tư
    25/07/2013   -   Minh Giảng
    TTCT - “Bình đẳng giữa trường công và trường tư sẽ tạo ra sự cạnh tranh, phát triển cả về số lượng và chất lượng của hệ thống giáo dục ĐH” - TS Phạm Thị Ly, ĐH Quốc gia TP.HCM, trao đổi với TTCT. Vấn đề là nội hàm của sự bình đẳng ấy hiện ra sao?
  14. Thi thêm khối C1 (Văn – Sử - Ngoại ngữ), tại sao lại không?
    15/07/2013   -   Trung Hiếu – Minh Hải
    (GDVN) – Thực tiễn và nhu cầu của công tác tuyển sinh vào đại học, cao đẳng trong những năm gần đây đã đặt ra nhiều vấn đề từ khâu tuyển sinh đầu vào đến khâu tìm kiếm công ăn việc làm sau khi người học đã tốt nghiệp đại học, chúng tôi thiết nghĩ, có khối thi A1 tại sao lại không có thêm khối thi C1? (Văn - Sử - Ngoại Ngữ).
  15. Nếu GS Ngô Bảo Châu đi cày…
    29/07/2013   -   Hoàng Hường
    Cố dập khuôn theo mô hình nào đó, không bằng khả năng của chính mình, chẳng khác gì bắt GS Ngô Bảo Châu học cách cày ruộng, bảo nông dân làm toán vậy.
  16. Rà soát đội ngũ giảng viên dạy tiếng Anh
    27/07/2013   -   Hồng Hạnh
    (Dân trí) - Vào tháng 9 tới, Bộ GD-ĐT sẽ tổ chức rà soát đánh giá năng lực đối với các giảng viên tiếng Anh ở các trường ĐH,CĐ trực thuộc Bộ .
  17. Yêu cầu trình độ trong tuyển dụng giáo viên tiếng Anh
    29/07/2013   -   B. Thanh
    (TNO) Theo Đề án Ngoại ngữ Quốc gia 2020, giáo viên dạy ngoại ngữ phải có năng lực ngôn ngữ giảng dạy cao hơn trình độ chung của cấp dạy 2 bậc.
  18. TP.HCM: bảo mẫu làm thay việc giáo viên
    31/07/2013   -   LƯU TRANG
    TT - Bảo mẫu làm thay công việc của giáo viên, giáo viên THPT dạy THCS, giáo viên tiểu học kiêm luôn dạy nhạc, họa, trường này “mượn” giáo viên ở trường kia... là thực trạng ở TP.HCM đầu năm học mới 2013-2014.
  19. Let’s Shake Up the Social Sciences
    19/07/2013   -   NICHOLAS A. CHRISTAKIS
    It is time to create new social science departments that reflect the breadth and complexity of the problems we face as well as the novelty of 21st-century science. These would include departments of biosocial science, network science, neuroeconomics, behavioral genetics and computational social science. Eventually, these departments would themselves be dismantled or transmuted as science continues to advance.
  20. College Enrollment Falls as Economy Recovers
    July 25, /2013   -   RICHARD PÉREZ-PEÑA
    College enrollment fell 2 percent in 2012-13, the first significant decline since the 1990s, but nearly all of that drop hit for-profit and community colleges; now, signs point to 2013-14 being the year when traditional four-year, nonprofit colleges begin a contraction that will last for several years. The college-age population is dropping after more than a decade of sharp growth, and many adults who opted out of a forbidding job market and went back to school during the recession have been drawn back to work by the economic recovery.
  21. Lại áp lực vì chứng chỉ tiếng Anh
    27/07/2013   -   Bích Thanh - Minh Luân
    Dù lãnh đạo Sở (GD-DT TP HCM) cho rằng không tạo áp lực hay phụ huynh tự nguyện, nhưng việc quy định có chứng chỉ tiếng Anh mới được tiếp tục theo học chương trình tiếng Anh tăng cường đã khiến phụ huynh, học sinh gặp nhiều căng thẳng và áp lực. Trước đây, khi khảo sát đầu vào học sinh lớp 1 chương trình tiếng Anh tăng cường, Sở GD-ĐT TP.HCM đã vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ của dư luận. Chính vì thế, Sở đã thay đổi việc thi đầu vào này bằng các chứng chỉ của ESOL theo từng lớp học. Tuy nhiên, áp lực thi cử vẫn không hề giảm đối với những học sinh muốn tham gia chương trình tiếng Anh tăng cường.
  22. Ưu điểm khi học phổ thông tại nước ngoài
    30/07/2013   -   Hải My
    Đối với du học bậc phổ thông, học sinh có nhiều thời gian cải thiện tiếng Anh, làm quen văn hóa, phương pháp học mới; tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa và được chọn những khóa học đáp ứng nhu cầu xét tuyển của nhiều trường đại học.
    Tuy nhiên, để việc du học đạt hiệu quả, các em học sinh và bậc phụ huynh cần cân nhắc, tìm hiểu thật kỹ, chuẩn bị chu đáo và toàn diện, từ vật chất đến tinh thần.
  23. Học giả quốc tế thay Việt Nam lên tiếng về biển Đông?
    03/07/2013   -   Lê Hồng Hiệp
    Tranh chấp Biển Đông đang ngày càng trở nên phức tạp, với sự can dự của nhiều chủ thể, trên nhiều khía cạnh và nhiều vấn đề khác nhau. Một điều dễ nhận thấy là diễn biến và kết cục của cuộc tranh chấp giờ đây không chỉ được quyết định trên hai mặt trận trọng yếu là ngoại giao-pháp lý và quốc phòng, mà còn trên nhiều mặt trận khác, trong đó có mặt trận học thuật.
  24. Students Recall Special Schools Run Like Jails
    July 23, 2013   -   By TIMOTHY WILLIAMS
    During the past 15 years, a network of Utah-based “tough love” boarding schools for troubled youths has closed nearly two dozen programs amid claims of child abuse, which the schools have denied. But Horizon Academy and at least half a dozen other schools with business or family ties to those who ran the network are still operating, and others with those ties are newly opened. And once again, former students, parents and former staff members say that children at some of the schools, Mr. Chomakhidze among them, have been routinely mistreated.
  25. Quản lý – Management

  26. Đề nghị chuyển sinh viên Trường ĐH Hùng Vương sang trường khác
    13/07/2013   -   Đăng Nguyên - N.Tập
    Theo nguồn tin của Thanh Niên, lãnh đạo UBND TP.HCM chỉ đạo giao Sở GD-ĐT phối hợp với Cơ quan đại diện Bộ GD-ĐT tại TP.HCM làm việc với Trường ĐH Hùng Vương lập danh sách sinh viên đang theo học tại trường này, chủ động đề xuất phương án chuyển toàn bộ số sinh viên sang các trường ĐH khác trên địa bàn.
  27. Vi phạm thỏa thuận “tối mật” về tỉ lệ tốt nghiệp: Nhiều tỉnh, thành bị hạ thi đua vì tỉ lệ tốt nghiệp tăng
    22/07/2013   -   Lưu Trang
    TT - Tại hội nghị tổng kết năm học 2012-2013 được tổ chức sáng 20-7, Bộ trưởng Bộ GD-ÐT Phạm Vũ Luận đã hé mở nhiều thông tin “mật” hậu trường kỳ thi tốt nghiệp THPT sau khi một sở giáo dục - đào tạo lên tiếng vì bị cắt thi đua do... để tỉ lệ tốt nghiệp cao hơn năm trước.
  28. Bộ GD-ĐT nói về việc cắt thi đua vì... tỉ lệ tốt nghiệp tăng
    23/07/2013   -   TRỊNH VĨNH HÀ
    TT - Trước những băn khoăn của dư luận về việc “cắt thi đua vì để tỉ lệ tốt nghiệp cao hơn năm trước”, Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển đã có những lý giải thêm về việc này qua trao đổi với Tuổi Trẻ:
  29. Kết luận thanh tra chạy chức hiệu trưởng ĐH Kinh tế quốc dân
    17/07/2013   -   Ngọc Hà
    TTO - Bộ GD-ĐT vừa công bố kết luận thanh tra nội dung tố cáo về việc tổ chức Hội nghị ghi thư giới thiệu nhân sự hiệu trưởng ngày 25-4 của Trường ĐH Kinh tế quốc dân và một số nội dung liên quan đến ông Trần Thọ Đạt - phó hiệu trưởng nhà trường.
  30. Kết luận thanh tra Trường ĐH Ngoại thương: Tổ chức lấy phiếu tín nhiệm ban giám hiệu
    18/07/2013   -   Ngọc Hà
    TT - Thanh tra Bộ GD-ĐT vừa đề nghị tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đối với hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng Trường ĐH Ngoại thương sau khi hoàn tất việc thanh tra một loạt nội dung về tài chính, cơ sở vật chất, tổ chức cán bộ... tại trường theo chỉ đạo của Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.
  31. Bằng "rởm" cao cấp - pháp luật chào thua?
    23/07/2013   -   Minh Ngọc, Hoàng Nga
    Sự "nhân nhượng" của chính quyền đã trở thành liều vắcxin khiến cho nhiều kẻ dùng bằng "rởm" miễn dịch với pháp luật. Chúng đang ung dung tại vị, tranh thủ thời gian "chụp giựt".
    Dư luận đã đề cập đến nhiều loại bằng "rởm" xuất xứ từ Mỹ, điều mới trong thông tin của Chính phủ và báo Nhân Dân là chỉ đích danh một tổ chức cung cấp bằng "rởm" (MMC) đến từ Liên bang Nga.
  32. Có “sổ đỏ” mới được vào lớp 1
    23/07/2013   -   Đông Hà
    TT - Trường tiểu học Quang Trung (Bà Rịa - Vũng Tàu) tổ chức tuyển sinh đợt 2 vào hai ngày 19 và 20-7. Sáng 19-7, nhiều phụ huynh rất bất ngờ và bất bình vì trong phiếu báo tuyển sinh lớp 1 của trường có in đậm dòng chữ: “Bản photo sở hữu nhà ở của bố mẹ” - là một trong những giấy tờ quan trọng, quyết định việc con cháu họ có được vào học tại Trường Quang Trung hay không.
  33. Vào lớp 1 phải có... chủ quyền nhà ở !
    21/07/2013   -   Nguyễn Long
    Chuyện lạ là phiếu báo tuyển sinh lớp 1 của Trường tiểu học Quang Trung, P.9, TP.Vũng Tàu, Bà Rịa - Vũng Tàu buộc phụ huynh đăng ký nhập học phải photo "sở hữu nhà ở của bố, mẹ"...
  34. Đào tạo “chui” tại trường chính trị tỉnh Khánh Hòa: “Chỉ là việc làm của cá nhân”
    26/07/2013   
    TT - Ông Lê Xuân Thân - phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa - cho biết đang chỉ đạo xử lý vụ một trung tâm ngoại ngữ ở Hà Nội tổ chức đào tạo và thi cấp chứng chỉ tiếng Anh sai quy định xảy ra tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa.
    Ông Thân cho hay một số cán bộ xã Ninh Xuân (thị xã Ninh Hòa) và các địa phương khác trong tỉnh bày tỏ bức xúc rằng họ học và thi lấy chứng chỉ tiếng Anh do Trung tâm đào tạo và phát triển công nghệ FLAI (gọi tắt là Trung tâm FLAI, trụ sở ở Hà Nội) tổ chức tại Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa. Tuy nhiên Sở GD-ĐT Khánh Hòa cho rằng Trung tâm FLAI không có tư cách pháp nhân hoạt động tại tỉnh này nên cần xem xét giá trị sử dụng chứng chỉ của các học viên trong công tác cán bộ.
  35. “700 bằng tốt nghiệp bị sai chính tả”: Nhà trường xin lỗi
    24/07/2013   -   Hồng Hạnh
    (Dân trí) - Trường ĐH Khoa học - ĐH Thái Nguyên vừa có văn bản xin lỗi tới các sinh viên khóa 7 và các bậc phụ huynh về những thiếu sót trên Bằng tốt nghiệp và Bản sao bằng tốt nghiệp.
  36. Cấp văn bản... giải thích bằng tốt nghiệp
    23/07/2013   -   Hạ Trang
    TT - Nhiều sinh viên chuyên ngành lưu trữ học và quản trị văn phòng Trường ĐH Văn hóa TP.HCM băn khoăn bằng tốt nghiệp họ vừa nhận ghi ngành khoa học thư viện mà không ghi chuyên ngành, gây khó khăn khi xin việc.
    Trước băn khoăn của sinh viên, trường đã làm văn bản giải thích chuyên ngành lưu trữ học và quản trị văn phòng thuộc ngành khoa học thư viện để sinh viên thuận lợi hơn khi đi xin việc.
  37. Universities Face a Rising Barrage of Cyberattacks
    July 16, 2013   -   RICHARD PÉREZ-PEÑA
    America’s research universities, among the most open and robust centers of information exchange in the world, are increasingly coming under cyberattack, most of it thought to be from China, with millions of hacking attempts weekly. Campuses are being forced to tighten security, constrict their culture of openness and try to determine what has been stolen.
  38. No Evidence Harvard Officials Read Faculty E-Mails, Report Says
    July 22, 2013   -   By RICHARD PÉREZ-PEÑA
    A review commissioned by Harvard University and released on Monday concluded that administrators who searched some faculty members’ e-mail accounts last year did so in good faith, and it found no evidence that they had actually read any e-mails.
  39. Môi trường -- The environment

  40. Phát hiện loài “chuột chù cây” mới ở Sa Pa
    09/07/2013   -   Thiên Nhiên
    TTO - Một nhóm các nhà khoa học Anh, Nga và Việt Nam vừa công bố phát hiện loài chuột chù cây mới tại vườn quốc gia Hoàng Liên thuộc phía bắc sườn núi Phanxipăng - cách thị trấn Sa Pa, tỉnh Lào Cai khoảng 6km về phía tây.
  41. Bức ảnh đầu tiên của Khướu Ngọc Linh
    28/07/2013   -   LÊ MẠNH HÙNG
    TTCT - Loài khướu Ngọc Linh Trochalopteron ngoclinhense, loài chim đặc hữu Việt Nam đang được xếp vào bậc nguy cấp trong danh lục đỏ của Hiệp hội Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN). Đây là bức ảnh đầu tiên của loài chim này trên thế giới.
    Một loài chim mới cho Việt Nam - được tạm đặt tên là khướu mỏ quặp Ngọc Linh (Pteruthius xanthochlorus) - vừa được đoàn nghiên cứu của Viện Sinh thái và tài nguyên sinh vật Việt Nam, các chuyên gia Ðại học Tổng hợp Kansas (Hoa Kỳ) và khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh ghi nhận, bổ sung trong chuyến khảo sát thực địa mới đây tại khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh (xã Xốp, huyện Ðắk Glei, Kon Tum). Trên thế giới, loài chim này được ghi nhận tại Ấn Ðộ, nam Trung Quốc và Myanmar.
  42. Nạn ô nhiễm nguồn nước mặt ở Việt Nam
    23/07/2013   -   Thanh Trúc, phóng viên RFA
    Bất kể nỗ lực của chính phủ cũng như các tổ chức tài trợ quốc tế, Việt Nam vẫn là quốc gia có nguồn nước mặt trên sông suối ao hồ bị ô nhiễm cao, đa phần dân quê không có nước sạch sử dụng trong sinh hoạt hàng ngày.
    Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, chuyên gia Môi Trường Và Tài Nguyên Thiên Nhiên thuộc Viện Nghiên Cứu Biến Đổi Khí Hậu tại Đại Học Cần Thơ, đặc biệt cũng là thành viên của Mạng Lưới Sông Ngòi Việt Nam, giải thích nguyên nhân và hệ lụy từ sự ô nhiễm nguồn nước mặt đối với đời sống con người về mọi mặt:
  43. Mekong Delta Blues
    11/07/2013   -   Fellowship Articles - 2012 Articles -- Rhaydz B. Barcia
    Farming has been the backbone of Vietnam’s economic growth and stability over the last couple of decades and the Mekong Delta is an important plank in its food programme. Rice, meanwhile, is a top crop in Vietnam, which is the second largest exporter of the commodity in the world, next only to Thailand.
    But climate change is threatening Vietnam’s agricultural output, as well as all other economic activities in the country. Here at the Delta, floods during the rainy season from June to November seem to have become more devastating every year while seawater intrusion during the dry months from December to May have worsened.
  44. In Mekong Delta, Rice Boom Has Steep Environmental Cost
    11/07/2013   -   By mike ives
    Vietnam has become one of the world’s leading rice producers, thanks to the construction of an elaborate network of dikes and irrigation canals. But these extensive infrastructure projects in the storied Mekong Delta have come at a high ecological price.
  45. A Race to Save the Orange by Altering Its DNA
    July 27, 2013   -   By AMY HARMON
    Oranges are not the only crop that might benefit from genetically engineered resistance to diseases for which standard treatments have proven elusive. And advocates of the technology say it could also help provide food for a fast-growing population on a warming planet by endowing crops with more nutrients, or the ability to thrive in drought, or to resist pests. Leading scientific organizations have concluded that shuttling DNA between species carries no intrinsic risk to human health or the environment, and that such alterations can be reliably tested.
    But the idea of eating plants and animals whose DNA has been manipulated in a laboratory — called genetically modified organisms, or G.M.O.’s — still spooks many people. Critics worry that such crops carry risks not yet detected, and distrust the big agrochemical companies that have produced the few in wide use. And hostility toward the technology, long ingrained in Europe, has deepened recently among Americans as organic food advocates, environmentalists and others have made opposition to it a pillar of a growing movement for healthier and ethical food choices.
  46. Indonesia, Ấn Độ tàn sát cá mập nhiều nhất thế giới
    30/07/2013   -   Hoàng Uy
    (TNO) Indonesia và Ấn Độ là hai quốc gia đánh bắt cá mập lớn nhất thế giới, theo báo cáo từ một cuộc điều tra của một tổ chức kiểm soát nạn buôn bán động vật hoang dã cho biết.
  47. Tuyển sinh -- Recruitment, marketing

  48. Trường đại học chỉ có 100 thí sinh thi vào
    27/07/2013   -   Hoàng Quyên
    (TNO) Với gần 500 thí sinh (TS) dự thi thì chỉ có 100 TS nguyện vọng vào trường thi, số còn lại là mượn trường. Đó là trường hợp ở Trường ĐH Hà Hoa Tiên, và đây không phải là trường duy nhất có quá ít TS chọn thi vào học.
  49. Lỗ hổng' để tuyển thí sinh dưới điểm sàn
    29/07/2013   -   Hà Ánh
    Trong quy chế tuyển sinh hiện hành, Bộ GD-ĐT chưa có quy định nào về việc nhân hệ số các môn thi, cũng như ngưỡng tối thiểu khi xác định điểm chuẩn các ngành khối năng khiếu.
    Đây chính là “lỗ hổng” để các trường lách luật tuyển thí sinh (TS) dưới điểm sàn.
  50. Chấm thi đại học 2013: Hàng ngàn bài thi 0 điểm
    7/27/2013    -   Minh Giang
    Thống kê từ nhiều trường ĐH đã công bố điểm thi cho thấy rất nhiều bài thi bị điểm 0, tập trung chủ yếu ở các môn tự luận. Trong số đó, bài thi môn toán bị điểm 0 nhiều nhất, kế đến là lịch sử. Các môn văn, địa lý cũng có điểm 0 nhưng không nhiều. Đây là các thí sinh có điểm thi các môn sau khi đã loại trừ trường hợp thí sinh bỏ thi. Nhiều thí sinh đạt điểm khá hai môn còn lại nhưng lại bị một môn 0 điểm (điểm liệt) nên không còn cơ hội xét tuyển trong kỳ tuyển sinh năm nay.
  51. Gần 230 trường ĐH, CĐ công bố điểm thi tuyển sinh
    30/07/2013   -   Ngọc Hà
    TTO - Tính đến sáng 30-7, gần 230 trường ĐH, CĐ trong cả nước đã công bố điểm thi tuyển sinh 2013.
  52. Vụ hơn 400 thí sinh nói có gian lận thi cử: Không có gì bất ngờ
    24/07/2012   -   Hà Bình
    TT - Kết quả thăm dò ngẫu nhiên của Tuổi Trẻ cùng một số nhà xã hội học cho thấy 423/500 thí sinh được hỏi nhìn nhận có tiêu cực trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay được nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng: không có gì bất ngờ!
  53. Thí sinh 53 tuổi thi đại học đạt điểm cao
    28/07/2013   -   Nguyễn Giang - Duy Tuyên
    (Dân trí) - Ở tuổi 53, bác Hoàng Văn Toán (sinh năm 1960, ở xã Thanh Sơn, huyện Tĩnh Gia (Thanh Hóa) vẫn không ngừng học hỏi. Trong kì thi Đại học vừa qua, bác Toán đã dự thi vào Trường ĐH Hồng Đức và đạt số điểm khá cao với 22 điểm.
  54. Thủ khoa, nhiều thì đâu còn quý!
    7/30/2013    -   Ngọc Hà
    TT - Khi nhiều trường cùng tuyên bố có cùng lúc nhiều thủ khoa với điểm cao chót vót, không ít người cho rằng khái niệm thủ khoa bị bão hòa và “mất giá” vì đề thi có vẻ... dễ.
  55. Thi riêng hay thi chung?
    07/07/2013   -   Ngọc Hà
    TTCT - Bộ GD-ĐT vừa phát đi thông điệp: một số trường ĐH ngoài công lập có thể tuyển sinh qua hai kỳ thi: “ba chung” vào tháng 7 và một kỳ thi nữa do các trường toàn quyền tổ chức (vào đầu năm sau).
    Trước đó, những lùm xùm về xét duyệt đề án tuyển sinh riêng của Trường ĐH Phan Châu Trinh cho thấy dù là cơ quan quản lý nhà nước nhưng Bộ GD-ĐT vẫn tỏ ra thiếu kinh nghiệm trong xử lý thông tin, xét duyệt đề xuất của các trường. Một bản đề án tuyển sinh chia làm năm tiêu chí, đến khi chủ động thông tin cho báo chí Bộ GD-ĐT lại tự động rút gọn thành hai tiêu chí và lại là hai tiêu chí dễ bị “ném đá” nhất.
  56. Một quyết tâm “lạ”
    23/07/2013   -   TRẦN HỮU TÁ
    Thế nhưng, một lần nữa lãnh đạo Bộ GD-ĐT lại làm nhiều người ngỡ ngàng về một vài chủ trương và quyết định “lạ”. Đó là quan điểm chỉ đạo việc chấm thi tốt nghiệp THPT. Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển đã khẳng định: “Tỉnh thành nào có tỉ lệ đỗ tốt nghiệp quá cao hoặc cao hơn năm trước thì bị hạ một bậc thi đua” (Tuổi Trẻ 21-7-2013).
  57. ĐH Tân Tạo sẽ xét tuyển nhiều nguyện vọng bổ sung
    23/07/2013   -   Lê Phương
    (Dân trí) - Trường ĐH Tân Tạo vừa công bố điểm thi của 46 thí sinh thi vào trường. GS.TS Võ Tòng Xuân - hiệu trưởng Trường ĐH Tân Tạo cho biết sắp tới trường sẽ xét tuyển nhiều nguyện vọng bổ sung mới đủ chỉ tiêu tuyển.
  58. Ưu tiên tuyển sinh thế nào để công bằng?
    15/07/2013   -   L.Đ.Ngọc - H.Ánh - M.Quyên - Đ.Nguyên
    Liệu có công bằng không khi một học sinh giỏi chỉ vì yếu tố tâm lý khi đi thi thiếu 0,5 điểm có thể rớt ĐH, trong khi thí sinh thuộc diện ưu tiên cao nhất đã có lúc cầm chắc 5 điểm (nay là 3,5) để vào ĐH? Có hợp lý không trước thực tế kỳ tuyển sinh năm 2012, cộng tất cả các loại điểm ưu tiên, có thí sinh khu vực Tây Bắc, Tây nguyên và Tây Nam bộ chỉ cần 3 điểm/môn đã có thể trúng tuyển ĐH? Theo quy chế tuyển sinh hiện hành, có rất nhiều diện ưu tiên đến mức có ý kiến cho rằng chính sách này đang bị lạm dụng...
  59. Ưu tiên tuyển sinh thế nào để công bằng? - Kỳ 2: Ở đâu cũng thấy ưu tiên!
    16/07/2013   -   Mỹ Quyên
    Theo tài liệu phân chia khu vực, đối tượng tuyển sinh ĐH, CĐ năm 2013 của Bộ GD-ĐT, số lượng địa phương và thí sinh diện ưu tiên dài dằng dặc.
    Theo Quy chế tuyển sinh ĐH, CĐ hệ chính quy, thí sinh thuộc đối tượng, khu vực ưu tiên cao nhất sẽ được cộng 3,5 điểm (nhóm ưu tiên 1 được 2 điểm và khu vực ưu tiên 1 được 1,5 điểm). Thêm quy định điểm sàn cho thí sinh khu vực Tây Bắc, Tây nguyên và Tây Nam bộ thấp hơn 1 điểm so với mặt bằng chung. Như vậy, với các trường lấy điểm chuẩn bằng điểm sàn của Bộ GD-ĐT, ví dụ điểm sàn khối A là 13 điểm, thì thí sinh chỉ cần đạt 9 điểm (trung bình mỗi môn hơn 3 điểm) là đậu ĐH.
  60. Ưu tiên tuyển sinh thế nào để công bằng? - Kỳ 3: Lãng phí hệ cử tuyển
    17/07/2013   -   Đăng Nguyên - Hà Ánh
    Bắt đầu áp dụng từ năm 2000, chính sách ưu tiên tuyển thẳng theo chế độ cử tuyển ngày càng bộc lộ nhiều bất cập.
    13 năm chưa tốt nghiệp
    Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM mỗi năm tiếp nhận từ 20 đến 40 sinh viên (SV) diện này. Ông Nguyễn Anh Đức, Trưởng phòng Công tác học sinh - sinh viên nhà trường, cho biết: “Chương trình học cử tuyển không khác với chương trình đại trà nhưng việc thi và kiểm tra thì “mềm” hơn. Dù vậy, số lượng SV cử tuyển có thể tốt nghiệp đúng thời hạn chỉ khoảng 20 - 30%. Rất nhiều SV phải học tiếp các học kỳ, thậm chí 10 năm mới có thể ra trường”.
  61. Ưu tiên tuyển sinh thế nào để công bằng? - Kỳ 4: Có đến 82% thí sinh hưởng ưu tiên!
    18/07/2013   -   Nguyễn Đức Nghĩa
    Theo số liệu thống kê năm 2012, chỉ tính riêng bậc ĐH, toàn quốc có gần 1,2 triệu lượt thí sinh dự thi. Đáng ngạc nhiên là chỉ 13% trong số đó hoàn toàn không được ưu tiên gì.
    Theo Quy chế tuyển sinh ĐH, CĐ hiện hành, ngoại trừ một số cơ sở đào tạo như các trường ĐH nước ngoài đặt tại Việt Nam, các chương trình liên kết đào tạo, trường thuộc hệ thống đào tạo nghề, các trường được phép thí điểm… có kỳ tuyển sinh riêng, còn lại tất cả các trường ĐH, CĐ trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam đều tuyển sinh thông qua kết quả điểm của kỳ thi tuyển sinh theo phương thức “ba chung” (chung đề, chung đợt, chung kết quả xét tuyển).
  62. Ưu tiên tuyển sinh thế nào để công bằng ? - Kỳ 5: “Ưu tiên” phải là một lượng nhỏ
    19/07/2013   -   Thu Hằng
    PV Thanh Niên đã có cuộc trao đổi với ông Đỗ Đăng Khoa, Trưởng phòng Chính sách 1, Cục Người có công (Bộ LĐ-TB-XH) về những vấn đề liên quan đến ưu tiên tuyển sinh
    Dưới góc độ là người làm chính sách xã hội và chính sách người có công, tôi hoàn toàn ủng hộ ưu tiên cộng điểm tuyển sinh cho các đối tượng chính sách. Vì những người có công với cách mạng, con em của họ ít nhiều đã gặp phải thiệt thòi hơn những người khác. Ví dụ, bố là liệt sĩ, thương binh, họ không được quan tâm chăm sóc, giáo dục, dạy bảo như người bình thường. Tất nhiên, ưu tiên mức độ nào, cộng 1 hay 2 điểm đó là quyết định của Bộ GD-ĐT, xem xét thế nào cho hợp lý cân đối. Nếu quy định tất cả đều như nhau, có lẽ những đối tượng này ít có cơ hội nâng cao trình độ.
  63. Ưu tiên tuyển sinh thế nào để công bằng ? - Kỳ 7: Sẽ rà soát, điều chỉnh chính sách
    22/07/2013   -   Tuệ Nguyễn - Lê Đăng Ngọc
    Qua loạt bài Ưu tiên tuyển sinh thế nào cho công bằng?, ông Bùi Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT), cho rằng sẽ rà soát, điều chỉnh chính sách ưu tiên tuyển sinh trên cơ sở những vấn đề mà Báo Thanh Niên nêu.
    Thống kê năm 2012 cho thấy, số thí sinh ĐH được cộng điểm ưu tiên khu vực là 82%, ưu tiên theo đối tượng cao nhất 3%, chỉ có 13% không ưu tiên, số còn lại là diện tuyển thẳng hoặc cộng điểm do học lực. Ông có thấy đây là điều bất thường không khi mà số được ưu tiên lại áp đảo so với số thí sinh không được ưu tiên?

    Thực tế, một cháu ở nông thôn, chắc chắn không có được cơ hội thuận lợi học tập như cháu ở thành phố; một cháu ở miền núi, biên giới, hải đảo khó có điều kiện học tập tốt như ở đồng bằng. Vì vậy trong tuyển sinh chúng ta đã có quy định ưu tiên điểm cho các vùng có điều kiện khó khăn hơn so với điều kiện trong thành phố. Nước ta có khoảng 20% dân số sống ở thành phố, nơi có điều kiện học tập tốt nhất. Mặt khác, đất nước ta đã trải qua 2 cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc lâu dài. Biết bao người đã hy sinh vì độc lập tự do của dân tộc. Ưu tiên trong tuyển sinh cho những người và con của người có công với cách mạng là điều hợp với đạo lý. Chính vì thế mà trong những năm qua, có nhiều thí sinh được hưởng chính sách ưu tiên theo đối tượng, khu vực.
  64. Thị trường lao động -- Labor market

  65. Hướng tới Cộng đồng kinh tế ASEAN
    28/07/2013   
    (TBKTSG) - Các quốc gia ASEAN bắt đầu rộn ràng với những hoạt động chuẩn bị cho sự ra đời của Cộng đồng kinh tế ASEAN (ASEAN Economic Community - AEC) - một bước ngoặt đánh dấu sự hòa nhập toàn diện các nền kinh tế Đông Nam Á, tiến tới mô hình một cộng đồng kinh tế-an ninh-xã hội theo kiểu Liên hiệp châu Âu (EU).
    Để thành một thị trường chung, một cơ sở sản xuất và phân phối chung, AEC sẽ thực hiện tự do luân chuyển năm yếu tố căn bản: vốn liếng, hàng hóa, dịch vụ, đầu tư và lao động lành nghề. Khi AEC ra đời, thuế nhập khẩu sản phẩm và dịch vụ từ các nước thành viên sẽ giảm về 0%, tất cả các lĩnh vực kinh tế sẽ được mở cửa tiếp nhận đầu tư và doanh nghiệp một nước thành viên làm ăn ở các nước AEC khác sẽ được đối xử bình đẳng với doanh nghiệp sở tại.
  66. Chọn nhầm nghề: sống trong đau khổ
    30/07/2013   -   TRẦN TUẤN ANH (Trường THCS Bạch Đằng, Q.3, TP.HCM)
    Năm đó, năm 1998, tôi đậu hai trường đại học là ĐH Kinh tế TP.HCM và ĐH Sư phạm TP.HCM. Tôi sung sướng đến tột cùng, tôi say mê sư phạm, tôi muốn làm thầy giáo, tôi nghĩ ngày mình đứng trên bục giảng đã rất gần... Nhưng ba mẹ lại muốn tôi học kinh tế với hi vọng sau này có thể cải thiện đời sống gia đình.
    Tôi đã từ bỏ cơ hội trở thành sinh viên sư phạm để bước chân vào giảng đường kinh tế. Tôi không lười biếng nhưng mỗi học kỳ tôi luôn thi lại vài môn. Vừa học vừa làm thêm, vừa tiếc nuối ngành học mình yêu thích, tôi ý thức rất rõ mình không phù hợp ngành kinh tế, việc học ngày càng đuối. Tôi đã kéo lê bốn năm ĐH của mình, học trong đau khổ, nhiều hôm ngồi ở giảng đường kinh tế mà ước sao đây là giảng đường sư phạm...
  67. Nếu chọn lại, tôi không theo nghề giáo...'
    16/07/2013   -   Lê Nhung
    "Có một bộ phận không nhỏ giáo viên đã mất động lực. Kết quả khảo sát của một nhóm nghiên cứu giáo dục mới đây cho thấy phân nửa số giáo viên được phỏng vấn đã nói rằng nếu chọn lại họ sẽ không chọn nghề dạy học", TS Vũ Văn Dụ (Nguyên Vụ trưởng Vụ giáo viên - Bộ GD&ĐT) nói tại cuộc họp của UB Văn hóa Giáo dục, Thanh thiếu niên và Nhi đồng QH sáng 15/7.
  68. Nhân vật -- Notable people

  69. From ‘Lucky Encounter’ in Vietnam to 40 Years Married
    05/07/2013   -   ERIKA ALLEN
    Tom Miller and Tran Tuong Nhu, known as Nhu, have been married 40 years. They met in Vietnam during the war. Tom was an aid worker. She was the daughter of a well-to-do government official and from age 5, lived much of her life abroad, attending boarding school in England, graduating from the Dalton School in New York City and getting her college degree from Berkeley. Tom currently has a law practice in Oakland, Calif. Nhu, who was press secretary for Jerry Brown when he was mayor of Oakland, works with Burmese refugees. They have four adult children
  70. Học giả Harvard và bản nhạc dành tặng Việt Nam
    03/07/2013   -   Anh Minh
    "Tôi muốn gửi nó như một món quà đến với những người bạn Việt Nam đang ở xa nửa vòng trái đất. Tôi hiểu rằng các bạn đã mất mát lớn trong các cuộc chiến tranh với hàng triệu người đã chết, các bạn chính là tinh thần của tác phẩm này", Đại sứ Swanee Hunt.
  71. At Ford Foundation, Vice President Rises to Top Job
    24/07/2013   -   JAMES BARRON
    Darren Walker was born in a charity hospital in Lafayette, La., and grew up in the 1960s in a single-parent household in rural Texas, where his mother worked as a nurse’s aide and he was enrolled in one of the first Head Start programs. He went on to the University of Texas at Austin with help from a Pell grant scholarship, awarded to low-income students based on financial need.
    On Thursday, Mr. Walker, 53, will take the next step in a career that has taken him from Harlem to world-famous foundations five and a half miles away in Midtown Manhattan. He is to be named president of the Ford Foundation, the nation’s second-largest philanthropic organization. He will succeed Luis Ubiñas, who announced in March that he would step down.
  72. Chén trà thứ hai -- Second cup of coffee

  73. Khi nào có "làn sóng mới" trong báo chí Việt?
    01/07/2013   -   Vi Thùy Linh
    Đội hình phóng viên trẻ hôm nay không dễ tìm người "máu nghề", xả thân, chưa nói "hết mình" tận lực?
    "Làn sóng mới" chính là những người viết trẻ dồi dào bút lực và khát vọng cống hiến, khẳng định tài năng. Câu hỏi này không sợ "chậm thời sự", dù ngày Báo chí Việt Nam 21/6 đã qua một tuần. Báo chí là nhu cầu xã hội, công việc hàng ngày của những người làm báo, nên câu hỏi trên lúc nào cũng thời sự và... khó trả lời.
  74. Chuyện ấy bây giờ 30 năm của ""nhóm thứ sáu""
    29/07/2013   -   Phạm Vũ
    TT - Những người của ""nhóm thứ sáu"", mô hình thinktank (bể chứa ý tưởng) đầu tiên của TP.HCM, đang chuẩn bị tiến tới kỷ niệm 30 năm hoạt động.
    Đa không - một có
    Không tên, không chủ quản, không trụ sở, không điều lệ, không chức vụ, không kinh phí, không lương..., một cách an nhiên, ""nhóm thứ sáu"" đã xuất hiện bằng việc những người trí thức ngồi lại với nhau mỗi tuần vào chiều thứ sáu hằng tuần, nói chuyện, thảo luận, bàn bạc, đề xuất... ""Cái có duy nhất là lòng nhiệt thành muốn làm việc, muốn đóng góp, muốn cống hiến của các thành viên trước những thôi thúc của thời cuộc"" - ông Phan Chánh Dưỡng, một trong những hạt nhân đầu tiên của nhóm, tâm sự.
  75. Thánh đường Hồi giáo giữa lòng Hà Nội
    25/07/2013   -   Nguyễn Hoan
    Thánh đường Hồi giáo duy nhất của miền Bắc, nhà thờ Al-Noor Mosque (Thánh đường Soi Sáng) nằm bình yên trên phố Hàng Lược (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã hơn một thế kỷ qua...
  76. Thêm một trung tâm tiếng Anh lại âm thầm "bốc hơi"
    03/07/2013   -   MỸ DUYÊN - L.TRANG
    TT - Nhiều học viên đang theo học tại Trung tâm tiếng Anh kỹ năng iEnglish (lầu 7 tòa nhà Nguyễn Kim, 307 Võ Văn Ngân, Thủ Đức, TP.HCM) bức xúc cho biết trung tâm đã âm thầm đóng cửa, dọn đi mà không hề thông báo cho học viên.
  77. “Văn hóa đọc”, có quá lời không?
    26/07/2013   -   TRẦN ANH KHÔI
    TTCT - Trước hết phải nói ngay rằng dường như chúng ta hiện nay đang lạm dụng cụm từ “văn hóa đọc”. Nói cách khác, chúng ta đang khoác một chiếc áo quá lớn lao và sang trọng cho việc đọc. Rất nhiều bài báo, thậm chí thống kê của các nơi, chỉ đơn thuần nói về việc đọc của người dân hoặc thói quen đọc sách của cộng đồng, nhưng tác giả hoặc cố tình hoặc do thói quen, cứ dùng “văn hóa đọc” theo cái ý nghĩa giản đơn ấy.
  78. Tự tử vì Facebook: Người Việt trẻ đang bị bỏ rơi?
    03/07/2013   -   Hoàng Hường (Thực hiện)
    Nếu bạn có tư duy cởi mở, có khả năng phân tích và phản biện trước mọi thông tin mà bạn tiếp nhận, biết kiên định với các giá trị của bản thân thì sẽ không xảy ra những trường hợp tự tử như bạn nữ sinh vừa rồi', Hoàng Đức Minh bình luận.
  79. Nghe Bộ trưởng Việt nói chuyện ở Mỹ
    25/07/2013   -   Hiệu Minh
    Không hiểu sao, vị Bộ trưởng một bộ vạch ra kế hoạch đầu tư cho cả nước, hiểu nông nghiệp sâu sắc như thế, mà không giúp được cho ngành này nhiều hơn? Đó là câu hỏi tôi cứ băn khoăn mãi suốt buổi nghe thuyết trình.
  80. Có người bảo ngành giáo dục rất "dại"
    25/07/2013   -   Dương Xuân
    Có người bảo ngành giáo dục rất "dại", chỉ giỏi tạo cớ cho giới truyền thông "chọc ngoáy", hết Đồi Ngô rồi lại đến chuyện "cộng điểm" cho bà mẹ Việt Nam anh hùng. Nhưng có những chuyện của "tảng băng giáo dục" to tát hơn nhiều, mà lâu nay vẫn chưa bao giờ lộ diện.
  81. Những ý tưởng lạ lùng !
    22/07/2013   -   Thùy Ngân
    Cuối tuần, có 2 thông tin liên quan đến giáo dục khiến nhiều người cười nhưng lòng thật đau. Cười vì không thể hình dung được tại sao có những ý tưởng lạ lùng như thế. Đau vì những chuyện như thế này sao cứ xảy ra hoài ở môi trường được xem là tập trung những người làm thầy thiên hạ?
  82. Báo Nhật viết về chuyến tàu Thống Nhất Bắc - Nam
    31/07/2013   -   Pi Uy
    (Dân trí) - Nhanh hơn chưa chắc đã tốt hơn, đó chính là suy nghĩ của các du khách Nhật sau khi được đi tàu Thống Nhất Bắc - Nam. Những trải nghiệm thú vị mà du khách có được từ chuyến đi này khiến nó không chỉ đơn thuần là một sự dịch chuyển.
  83. Op-Ed Contributor The ‘Soul Sisters’ in the Kitchen
    29/07/2013   -   REBECCA SHARPLESS
    FORT WORTH — DORA CHARLES and Idella Parker, two black Southern cooks, were born nearly a half century apart and likely never met. But if they did, they would be soul sisters.
    Ms. Parker, born in 1914, would understand Ms. Charles’s story of cooking for Paula Deen, whose downfall over charges of racism got a little steeper last week, when Ms. Charles detailed her own fraught history with the celebrity chef. She would understand the fabulous food drenched in butter and sugar, the 15-hour days on tired feet, the wages insufficient to pay for health care. She would understand the famous boss with romantic notions of the South and its cuisine.
  84. Principal of Indian School That Served Tainted Lunch Is Arrested
    24/07/2013   -   GARDINER HARRIS
    NEW DELHI — Nine days after she disappeared, the principal of a school in eastern India where 23 children died after eating a lunch tainted with pesticide was arrested Wednesday by the police.
    School lunch programs became universal in India after a 2001 order by the country’s Supreme Court, and free meals are now served to 120 million children — by far the largest such program in the world. The program has been credited with improving school attendance. With some surveys suggesting that nearly half of Indian children suffer some form of malnutrition, it also serves a vital health purpose.
    But like many government programs in India, it is underfinanced and plagued by corruption and mismanagement. Cases of tainted food are fairly routine, and in the days after the Bihar case Indian news media reported other instances of children sickened by school lunches.
  85. Despite Education Advances, a Host of Afghan School Woes
    20/07/2013   -   ROD NORDLAND
    It is widely accepted that demand among Afghans for better schooling — and the actual opportunity to attend, particularly for girls — is at its highest point in decades. For Western officials seeking to show a positive legacy from a dozen years of war and heavy investment in Afghanistan, improvements in education have provided welcome news.
    But for those who are working to make it happen — local Afghan officials, aid workers, teachers and students — there are concerns that much of the promise of improvement is going unfulfilled, and major problems are going unsolved.
  86. Op-Ed Contributor Children in the Fight Against Corruption
    17/07/2013   -   ROBTEL NEAJAI PAILEY
    In the last 10 years, Liberia has received billions of dollars in international aid, but questions are starting to be asked about how those donor dollars are spent. Last month, $13 million from the European Union for health-related projects reportedly went missing before resurfacing. While maternal mortality remains high, government officials are squabbling over who should get the lion’s share of the country’s meager $553 million budget.
    The only way corruption will be rooted out here and elsewhere in Africa is if we teach our children to recognize it, reject it and condemn and shame their elders.

CHÙM TIN SAU CÙNG:
VẮC-XIN VÀ TRÁCH NHIỆM VỚI TRẺ EM, XÃ HỘI


Khoảng cuối tháng bảy, một tin làm xôn xao bậc cha mẹ trẻ và một số nhà khoa học: có ít nhất 5 đến 9 trẻ em sơ sinh tình nghi là chết vì tiêm vắc-xin ngừa bệnh viêm gan B. Vắc-xin này được Hàn quốc viện trợ cho Việt Nam vì họ không muốn dùng cho các trẻ em ở Hàn quốc nữa.

Tuy câu chuyện không hoàn toàn nằm trong lĩnh vực giáo dục, nhưng nó cũng là một câu chuyện khoa học, một vấn đề xã hội, một ưu tư về quản lý của chính phủ, và hơn nữa, đây là vấn đề sống còn của các bé sơ sinh, tương lai của đất nước. Hơn nữa, nhóm Bio-VN, với một số các nhà khoa học Việt từ nước ngoài, đang làm việc ở VN, cũng lên tiếng về vấn đề này, như anh Peter Thái Nguyễn, từ Mỹ.

Dưới đây là một số tựa bài liên quan, với địa chỉ truy cập, và một đóng góp của anh Thái, đăng nguyên văn, với sự đồng ý của tác giả.

  • Khi lãnh đạo ngành y tế rào đón chuyện nhạy cảm
    24/07/2013   -   Đào Tuấn
  • Việt Nam dùng văcxin thế hệ cũ nên tỷ lệ phản ứng cao
    25/07/2013   -   Phương Trang
  • Tiêm vắcxin và sự đồng thuận
    25/07/2013   -   GS Nguyễn Văn Tuấn
  • Ấn tượng trong tuần: Sinh- tử và chữa... đằng ngọn?
    27/07/2013   -   Kỳ Duyên
  • Trách nhiệm của bà Bộ trưởng và sự lên tiếng của chúng ta
    29/07/2013   -   Blogger Mẹ Nấm viết cho RFA
  • Giảm "con sâu" ngành y, tăng tiền mua vắc xin
    30/07/2013   -    Lê Nhung
  • “Qũy vắc-xin trẻ em” tại sao không?
    05/08/2013   -   Bs Nguyễn Văn Soạn
  • Vaxin thế hệ mới cho VN
    30/07/2013   -   Peter Nguyen (petertigr@gmail.com)
    Thân gửi Bio-VN và Quí Thân hữu:
    Khi đọc bản tin trên, chúng ta không khỏi băn khoăn về sự cần thiết thay đổi sản phẩm vaxin cổ điển vẫn là tiêu chuẩn cho y tế phòng ngừa ở Việt Nam và đang gây những sự cố nguy hại cho việc chủng ngừa. Các tiến bộ nhanh chóng của ngành sinh học, đặc biệt là miễn dịch học, trong thập niên qua đã đặt những nền tảng quan trọng cho vaxin thế hệ mới an toàn, hữu hiệu và nhiều ứng dụng, không chỉ phòng ngừa (preventive vaccine) mà đang tiến đến trị liệu những bệnh hiểm nghèo như ung thư (cancer vaccine). Chúng ta cần mau chóng khai triển công nghệ sinh học mũi nhọn này để tạo sản phẩm vaxin an toàn, và quan trọng hơn nữa là đáp ứng những đe doạ của nhiều dịch bệnh dự đoán trong tương lai ở Việt Nam do thay đổi khí hậu và môi trường.
    Tiêu biểu cho vaxin thế hệ mới là công nghệ tạo vỏ virut (thường được gọi là VLP hay virus like particle) của những tác nhân gây bệnh dùng làm kháng nguyên (antigen) để tạo vaxin bằng phương pháp cloning. Trên nền tảng này, vaxin VLP sẽ rất an toàn vì không còn khả năng lây nhiễm do nhân mang yếu tố di truyền DNA hay RNA như vaxin cổ điển. Cũng như virut, VLP gồm các nhân tố kháng nguyên (epitope) có khả năng kích thích hệ miễn dịch tạo các kháng thể đặc hiệu ngăn ngừa và loại trừ virut khi cơ thể bị lây nhiễm; tuy nhiên, khác với virut, VLP có cấu trúc kháng nguyên đơn giản và đặc hiệu hơn, nên giảm thiểu những kích hoạt miễn dịch không cần thiết có thể dẫn đến nguy cơ cho người đươc tiêm chủng.
    Những ưu điểm của phương pháp tạo vacxin thế hệ mới VLP so với các vaxin hiện hành gồm:
    - Độ an toàn cao: vì kháng nguyên VLP không còn DNA/RNA của nhân như nói trên. Ngoài ra, phương pháp sản xuất protein tái tổ hợp (recombinant protein) của VLP an toàn hơn phương pháp dùng trứng trong việc sản xuất vacxin cổ điển vì trứng có thể bị nhiễm khuẩn và tạp chất gây phản vệ. Về tổ chức, việc tạo VLP rất an toàn và có thể thực hiện trong điều kiện thông thường của phòng thí nghiệm, không đòi hỏi những tốn kém cần độ an toàn cấp P3 hay P4 cho virut H5N1, HIV và nhiều loại virut gây bệnh khác.
    - Khả năng tạo kháng thể mạnh và chuyên biệt: các kết quả nghiên cứu và thử nghiệm đã cho thấy VLP có khả năng kích hoạt hệ miễn dịch tạo kháng thể rất mạnh và thường không cần dùng tá dược (adjuvant) như vaxin cổ điển. Lý do vì một phần VLP sẽ bị phân giải, và điều này sẽ giúp hệ miễn dịch tạo kháng thể đối với toàn diện kháng nguyên virut (gồm linear và tertiary epitopes). Tránh tá dược cũng sẽ giúp giảm thiểu các phản ứng viêm có thể dẫn đến tổn thương và nhiễm trùng.
    - Có thể sản xuất trong thời gian ngắn hai tháng: Dùng phương pháp cloning và một số tế bào dòng (cell lines), việc tạo VLP có thể được thực hiện nhanh trong hai tháng hoặc ngắn hơn, thay vì sáu tháng hoặc một năm như các vacxin cổ điển hiện nay. Ưu điểm này rất cần để đáp ứng kịp thời trường hợp dịch bệnh đột phát, và sự biến đổi gen (mutation) rất nhanh của các siêu vi. Các dịch bệnh gần đây đã xảy ra quanh năm, thay vì chỉ trong mùa Đông như trước kia, và còn được tiên liệu sẽ tiếp tục với tầng xuất cao do biến đổi khí hậu. Phương pháp VLP cũng cho chúng ta trực tiếp xử dụng tác nhân gây bệnh tại các địa phương ở Việt Nam, thay vì dùng vaxin nhập được làm từ bệnh phẩm nước ngoài sẽ ít hiệu năng vì tính sai biệt của kháng nguyên, thêm vào đó là tốn phí cao hơn.
    - Giá sản xuất thấp: các định giá về thiết lập phòng thí nghiệm và cơ sở sản xuất VLP cho thấy phương pháp VLP có giá thành thấp nhiều lần so với hệ thống bào chế cổ điển; dùng cloning cũng sẽ có hiệu năng tạo kháng nguyên rất cao, trên mười lần so với dùng trứng. Vì đặc tính kinh tế ít tốn kém và nhanh chóng trên, công nghệ VLP được coi là công nghệ vaxin tương lai cho những nước đang phát triển và thường bị các dịch tễ đe doạ.
    Dựa trên những thành quả có tính ứng dụng quan trọng này, phương pháp tạo VLP cho các chủng loại virut gần đây đã được nghiên cứu và khai triển bởi nhiều trung tâm và các trường đại học trên thế giới. VLP đã được tạo thành công cho nhiều siêu vi gây bệnh ở người từ thông thường đến loại rất nguy hiểm gồm H1N1, H5N1, Adenovirus, HIV, Hepatitis C, Respiratory Syncytial (RSV), Varicella Zoster (VZV), Ebola, Chikungunya, ở gia súc như EV71, Picornavirus và sẽ còn nhiều hơn nữa trong tương lai. Trước đây, phần lớn các hãng dược ít đầu tư vào sản xuất vaxin vì họ rất ngại những rủi ro có thể xảy ra, nhưng với độ an toàn cao của các vaxin thế hệ mới, cùng với các đại công ty dươc đã sản xuât vaxin VLP như Merck, GlaxoSmithKline (đã thương mại hoá vaxin ngừa ung thư tử cung dưới tên Gardasil/Cervirax), hiện đang trổi lên nhiều hãng nghiên cứu và sản xuất vaxin VLP gổm Novavax Inc., Medicago, LigoCyte, Compass Biotechnologies, VLP Co., TechnoVax, Oxford Expression Technologies, AgilVax, VBI/Epixis v.v. Nhiều thử nghiệm trên sinh vật và lâm sàng ở người của những hãng này đã cho kết quả tốt đẹp, an toàn và có khả năng cao cho việc thương mại hóa trên thị trường trong tương lai gần.
    Việc tạo sản phẩm sinh dược (biologics) như vaxin VLP đương nhiên đòi hỏi nhiều qui trình thực hiện rất chuyên nghiệp. Sau sản xuất kháng nguyên VLP, chúng ta cần những phương tiện dược khoa để biến thành dược phẩm (drug formulation) và tổ chức thử nghiệm lâm sàng để đánh giá ứng dụng cho tập thể. Trên thực tế có nhiều công nghệ vaxin mới và các công nghệ này đều có tương quan mà chúng ta cần kết hợp để tối ưu, gổm VLP, phương pháp di truyền ngược (reverse genetics), hệ thống tế bào (cell expression base), DNA vaxin, peptide tổng hợp (synthetic peptide), tế bào tua (DC based vaccines), vaxin đường ruột (mucosal vaccine), tổng hợp từ thực vật (plant vaxin) và adjuvants chuyên biệt dùng LPS, CpG, RNA v.v.. Chúng ta cần có kế hoạch tiêu chuẩn và qui mô toàn diện, việc làm tự phát và đơn lẻ không thể mang lại kết quả có phẩm chất và an toàn cho xử dụng, ngoài ra thường tạo những cạnh tranh không cần thiết. Trên thực tế Việt Nam đã có một truyền thống về khám phá và sản xuất vaxin với sự đóng góp của danh nhân thế giới như Alexandre Yersin và mạng lưới quốc tế gồm các viện Pasteur, IVAC Nha Trang; một kế hoạch liên kết những chương trình nghiên cứu ở các đại học với những cơ sở này rất là cần thiết để đi đến việc sản xuất vaxin thế hệ mới trong tương lai.
    Là một công nghệ cao, phần thiết yếu nhất của vaxin thế hệ mới không chỉ là kỹ thuật và sản xuất, Việt Nam cần định hướng và đào tạo một đội ngũ khoa học có kiến thức chuyên sâu và kinh nghiệm về các nghiên cứu miễn dịch học hiện đại. Để tạo được vaxin an toàn và hữu hiệu, chúng ta cần có khả năng đánh giá những kiểu hình kháng nguyên (epitopes), cơ chế phản ứng của vaxin, từ đó tiên liệu được hiệu năng cũng như tác dụng phụ có thể nguy hiểm của vaxin. Sự cố nêu trên gây thiệt mạng đồng loạt cho 3 em nhỏ tiêm chủng viêm gan B cần được giải thich thông suốt dựa trên những dữ kiện và cơ chế khoa học: Các kháng nguyên, do bị biến đổi, đã gây sóc phản vệ từ hiệu ứng kháng thể IgE trên tế bào gây dị ứng mast cells, basophile? hoặc các kháng nguyên này đã kích hoạt mạnh mẽ tế bào T gây rối loạn và gia tốc các tăng tổng hợp cytokine (thường được gọi là cơn bão cytokine) dẫn đến phản ứng viêm cấp tính? hoặc viêm cấp tính xảy ra do phản ứng phức hợp từ kết tủa của kháng nguyên và kháng thể ?... Trên thực tế, sự cố vẫn có thể xảy ra cho vaxin thế hệ mới, như đã xảy ra với Gardasil, tuy độ nguy hại sẽ thấp hơn và chúng ta luôn cần sự thận trọng tối đa (Click here: Đầu Xuân nói chuyện Sinh học: Thử nghiệm Mab TGN412 - Diễn đàn Sinh học Việt Nam). Tóm lại, chúng ta cần ưu tiên xây dựng một khoa học, thay vì sản phẩm vì chỉ khi nào chúng ta giải thích được cơ chế của sự cố, thì chúng ta mới giải quyết được sự cố đó.
    Theo thống kê, trong hai năm qua đã có gần 20 trẻ nhỏ thiệt mạng vì tiêm chủng vaxin ở Việt Nam. Qua thông tin và báo chí, chúng ta rất tiếc chỉ thấy những lý giải chung chung cho tai nạn và mất mát lớn lao này. Cộng đồng khoa học trong nước đang đứng trước một trách nhiệm tinh thần và trách nhiệm xã hội cấp thiết để thực hiện việc hiện đại hoá công nghệ vaxin ở Việt Nam nhằm mang lại những sản phẩm an toàn và phương thức giải quyết hiệu quả các sự cố, để giảm thiểu tối đa những tai nạn tiêm chủng hàng năm cho y tế dự phòng bảo vệ cộng đồng dân chúng.
    Vài ý tưởng tâm huyết chia sẻ và mong sẽ được sự phản hồi và hướng dẫn của quí Thân hữu.
    Xin cám ơn và chào thân quí.
    Thái

HẾT  --  THE  END

Hẹn gặp lại nhau vào tháng chín   --   See you again in September.


Các bản tin đã phát hành

ĐẠI HỌC HOA SEN
08 Nguyễn Văn Tráng, Quận 1, Tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam
Điện thoại: +84 1900 1278 | Fax: + 84 8 39 257 851
Mọi thông tin liên hệ, vui lòng gửi về cho Vũ Đức Vượng
Email: vuong.vuduc@hoasen.edu.vn
Website counter